Dĩ nhiên, lịch sử không nên được hiểu như một sự báo oán của Thiên Chúa hay như một hình phạt tự động dành cho những ai chống lại Đức Giáo hoàng. Tuy nhiên, khi quan sát các cuộc xung đột lớn giữa quyền lực chính trị và ngôi Giáo hoàng, một dữ kiện lịch sử rất rõ ràng xuất hiện: nhiều nhà lãnh...