CHA ANPHONGSÔ NGUYỄN ĐỨC ĐIỀM, THỪA SAI DCCT.
Cha Nguyễn Đức Điềm sinh ngày 31-5-1934 trong một gia đình không Công Giáo gồm 6 anh em, 4 nữ và 2 nam. Thân phụ là Bác sĩ Nguyễn Đức Khởi, giám đốc bệnh viện Huế, nơi các cha Dòng Chúa Cứu Thế làm tuyên úy. Lúc 11 tuổi, năm 1945, mồ côi mẹ là bà Lê Thị Nguyệt. Năm 1946 thân phụ được đưa ra Bắc. Ông nhờ một người dì trông coi con cái trong khi chờ đợi có thể đem cả gia đình về tụ họp. Thời cuộc đã không cho cha con gặp nhau. 6 anh em được học tại trường các Nữ tu Thánh Phaolô thành Chartres, trường các Sư Huynh Lasan, và được Thanh tẩy bởi chính vị Giám Mục Huế Đức cha J.B. Urrutia Thi là bạn thân của gia đình ngày 8-12-1950,. Điềm đã có chí hướng làm Linh Mục nên đã chọn thánh Anphongsô làm bổn mạng. 3 người chị vào Dòng Thánh Phaolô, một người đi truyền giáo ở Madagascar. Bác sĩ Khởi làm giám đốc viện Pasteur và không bao giờ gặp lại các con. Thư từ cũng chẳng được dễ dàng như mong muốn.
Thầy Nguyễn Đức Điềm vào Dòng Chúa Cứu Thế, khấn Dòng tại Nha Trang 15-8-1959. Chịu chức linh mục 19-12-1964 bởi tay Đức cha P. Nguyễn Kim Điền, tại nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế Huế. Cùng lớp có cha Phêrô Đỗ Văn Nhân (qua đời vì tai nạn giao thông trên đèo cả 25-6-1971). Cha Điềm được cử về Trung tâm truyền giáo Châu Ổ, và giáo điểm An-Điềm, nơi có từng vạn người xin tòng giáo.
Đúng với tên của ngài, cha Điềm luôn bình thản, nhân hậu và nhiệt thành trong công việc tông đồ, tiếp xúc với mọi người. Trong 4 năm, cha đã chinh phục được lòng quí mến của mọi người lương giáo.
Năm 1968, tình hình trở nên tồi tệ hơn. Lính “quốc gia” đến lập đồn gần nhà thờ An Điềm. Cha Điềm có tiếng nói để xin người ta dời đồn đi chỗ khác, nhưng không được theo ý muốn. Nhiều người khuyên cha nên về nghỉ đêm tại Châu Ổ, nhưng cha không đồng ý. Cha quyết định ở An Điềm, để cùng chia sẻ cuộc sống với người dân, bất chấp mọi khó khăn nguy hiểm. Đêm 22-23 tháng 2-1969, mùng 6 Tết, Việt Cộng tấn công An Điềm. Hôm sau là Chúa nhật. Các em Hùng Tâm Dũng Chí sinh hoạt tại nhà thờ. Cho đến 10 giờ, một số trẻ em ra về, còn ở lại với cha khoảng 20 em nhà ở xa. Cha Điềm đã có buổi trao đổi về khuya với mấy em thủ lãnh. Ngài nói với một em có tên là Trần Nhu: “Khi bình an, cha sẽ không làm cha sở đâu. Cha sẽ đến ở giữa một nơi không ai có đạo để rao giảng Tin Mừng.” Cậu Nhu đáp lại: “Còn con, con cũng theo cha để tận tụy làm việc với cha.” Đó là câu chuyện cuối cùng. Hai cha con đã giao ước với nhau sống chết vì công việc truyền giáo.
Theo thói quen, cha vẫn mặc áo Dòng mà ngủ. 2 giờ đêm, tiếng súng nổ. Mọi người chạy núp trong hầm. Cha vẫn bình thản, nhưng khi được biết là tốp lính ở đồn đã rút đi chiều hôm qua, cha có vẻ ái ngại. Các em la lên: “Đừng bắn, chúng tôi là dân mà”. Lệnh truyền: “Nếu là dân thì hãy bước ra đây.” Cha Điềm và một người bước ra, hai tay giơ cao trên đầu. Một lệnh truyền vang lên: “Hãy trói chúng lại và bắn chết đi.” Cha Điềm nói to: “Tôi không phải là lính, tôi là Linh Mục.” – “Linh Mục hay không, bắn chúng nó”. Các em khác la lên: “Các ông muốn đem họ đi thì đem nhưng xin đừng giết họ.” Một loạt súng nổ vang. Cha Điềm và một người nữa ngã xuống. Mấy quả lựa đạn nổ tiếp. Chị làm bếp và các trẻ được tụ tập lại và phải trả lời cho binh lính những câu hỏi thắc mắc. Chúng khẳng định cha Điềm không hề cầm súng. Ngài chỉ giúp đỡ mọi người. Một trẻ em chạy đến bên hai người bị nạn để giúp đỡ, lính ngăn cản dọa giết luôn những ai dám đến cứu giúp cha.
Khi Việt Cộng bỏ đi, mọi người đến giúp cha và cậu Nhu đã bị bắn trọng thương. Nhu xin cha ban phép giải tội cho mình. Vì tay phải bị bắn gẫy, cha ban phép giải tội cho anh bằng tay trái. Nhu nói với cha: “Cha ơi, cha về trời, con sung sướng được cùng đi lên đó với cha.”
Đến 5 giờ thì cha Anphongsô Nguyễn Đức Điềm trút hơi thở cuối cùng. Cha đã chịu đau khổ tột cùng trong 3 tiếng đồng hồ. Một giờ sau Nhu cũng chết theo cha. Cha xứng đáng được chúng ta nhớ đến và cảm phục. Cha đã bình tĩnh lãnh nhận cái chết vô cùng đau khổ, sau khi thi hành nhiệm vụ “người cha” với một người trẻ cũng chứng tỏ lòng trung thành đến cùng.
(Lịch sử Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam)