Đức Lêô XIV lập ủy ban liên bộ về trí tuệ nhân tạo

[Vox Clamantis]

Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã phê chuẩn việc thành lập Ủy ban Liên bộ về Trí tuệ nhân tạo, trong một văn bản phúc đáp được công bố ngày 16/5, đánh dấu bước đi mới nhất của Tòa Thánh trước những tác động ngày càng sâu rộng của công nghệ AI đối với con người, lao động và đời sống xã hội.​

---

Văn bản, đề ngày 12/5 và do Hồng y Michael Czerny, Bộ trưởng Bộ Cổ võ Phát triển Con người Toàn diện, ký, cho biết quyết định được đưa ra sau buổi tiếp kiến Đức Giáo hoàng dành cho vị hồng y này ngày 3/5. Ba lý do dẫn tới việc thành lập này là do sự phát triển của AI trong nhiều thập niên gần đây, tốc độ phổ biến nhanh chóng của công nghệ này, và mối quan tâm của Giáo hội đối với phẩm giá mỗi con người, đặc biệt trong tương quan với phát triển toàn diện.

Theo phúc đáp, ủy ban mới gồm đại diện của bảy cơ quan Tòa Thánh: Bộ Cổ võ Phát triển Con người Toàn diện, Bộ Giáo lý Đức tin, Bộ Văn hóa và Giáo dục, Bộ Truyền thông, Hàn lâm viện Tòa Thánh về Sự sống, Hàn lâm viện Tòa Thánh về Khoa học và Hàn lâm viện Tòa Thánh về Khoa học Xã hội. Trong năm đầu tiên, Bộ Cổ võ Phát triển Con người Toàn diện sẽ điều phối hoạt động của ủy ban. Sau đó, Đức Giáo hoàng sẽ chỉ định một trong các cơ quan tham gia tiếp tục đảm trách vai trò điều phối theo nhiệm kỳ một năm, có thể gia hạn.

Nhiệm vụ của cơ quan điều phối là tạo thuận lợi cho việc cộng tác và trao đổi thông tin giữa các thành viên về các hoạt động, dự án và chính sách liên quan đến AI trong nội bộ Tòa Thánh, đồng thời thúc đẩy đối thoại, hiệp thông và tham gia. Ủy ban được thành lập theo Điều 28 §5 của Tông hiến Praedicate Evangelium, quy định khả năng lập các ủy ban liên bộ đặc biệt đối với những vấn đề liên quan đến thẩm quyền của nhiều bộ và đòi hỏi tham khảo thường xuyên.

Điều này cho thấy Tòa Thánh ngày càng nhấn mạnh đến các hệ quả luân lý và xã hội của AI. Tháng 1/2025, Bộ Giáo lý Đức tin và Bộ Văn hóa và Giáo dục đã công bố ghi chú Antiqua et Nova, bàn về tương quan giữa trí tuệ nhân tạo và trí tuệ con người. Chủ đề này tiếp tục xuất hiện trong nhiều phát biểu của Đức Lêô XIV, người coi AI là một trong những thách đố lớn đối với phẩm giá con người, công lý và lao động.

Ngay sau khi được bầu, trong cuộc gặp các hồng y ngày 10/5/2025, Đức Lêô XIV nói việc chọn tông hiệu Lêô gợi lại di sản của Đức Lêô XIII, vị giáo hoàng đã đối diện các biến động xã hội của cuộc cách mạng công nghiệp qua thông điệp Rerum Novarum. Ngài nói Giáo hội ngày nay phải đem kho tàng giáo huấn xã hội của mình đối diện “một cuộc cách mạng công nghiệp khác” và những phát triển của AI, vốn đặt ra các thách đố mới cho việc bảo vệ phẩm giá con người, công lý và lao động.​

---

Ảnh trong bài: Canva