Tại sao các thiên thần thường được miêu tả có cánh?

giolanh · 17/5/26

Nhiều chuyên luận thần học viết về các thiên thần, nhưng chưa tác giả nào giải mã trọn vẹn mọi bí ẩn về các thiên thần. Thật vậy, dù các thiên thần xuất hiện nhiều lần trong Cựu Ước và Tân Ước, nhưng chúng ta lại có rất ít thông tin về bản chất và danh tính của các ngài. Tuy nhiên, có một điều chắc chắn rằng, như Kinh Tin kính tuyên tín, các ngài được Thiên Chúa, Đấng tạo dựng "vũ trụ hữu hình và vô hình", đã tạo nên.

Về việc này, trong khi Thánh Ambrose tin rằng các thiên thần xuất hiện trước khi thế giới được tạo dựng, thì Thánh Augustine lại cho rằng sự xuất hiện của họ đồng thời với sự xuất hiện của vũ trụ.

Vì vậy, những bức tranh khảm lộng lẫy thế kỷ 12 của Nhà thờ Monreale ở Ý - còn được gọi là Santa Maria Nuova , một Di sản Thế giới của UNESCO - đã liên kết, trong một tấm ren tinh tế bằng những mảnh khảm vàng, việc tạo dựng các thiên thần với việc tạo dựng ánh sáng và bóng tối. Nhưng ngoài "sự tạo dựng" được kể, thì sự xuất hiện của các ngài vẫn là một bí ẩn không lời giải…

Sự xuất hiện của thiên thần

Cầu lưu ý rằng, chính thuật ngữ "thiên thần của Chúa" đã đặt ra nhiều câu hỏi: liệu thiên thần ấy có phải là một - duy nhất, hay thuật ngữ này chỉ về vô số thiên thần có thể hiện ra với loài người và được nhắc đến nhiều lần trong Kinh Thánh?

Trong quá khứ, về vấn đề này, đã có nhiều cuộc tranh luận, với nhiều câu trả lời, và thường mâu thuẫn nhau, nhưng cho tới nay, chúng ta vẫn không có sự chắc chắn nào về các ngài, ngoài đức tin của chúng ta. Theo đó, hình tượng các thiên thần luôn là số nhiều như được trình bày trong suốt dòng lịch sử Thánh Kinh.

Về phần mình, từ rất sớm, nghệ thuật đã không đứng ngoài các cuộc tranh luận thần học và thực tế, đã diễn tả sự hiện diện nhiệm mầu của các thiên thần, trong nhiều tác phẩm khác nhau và mỗi tác phẩm, theo cách thức riêng, dạy chúng ta thêm một chút về danh tính của các thiên thần.

Trong thực tế, vào thời Giáo hội sơ khai, các thiên thần đầu tiên được vẽ trên nắp quan tài hoặc trên các bức bích họa trong hầm mộ, thường không có cánh và mang hình dạng của những thanh niên khỏe mạnh.

Tương tự, trong các bức tranh khảm của Nhà thờ chính tòa Monreale, được đề cập ở trên, thì hình tượng các thiên thần cũng mang hình dạng con người và không có cánh; chỉ có tia sáng, hay "vầng hào quang", nhấn mạnh chiều kích thiên giới và rạng ánh vinh quang của các ngài.

Nhưng liệu các thiên thần có thực sự có cánh không?

Thiên thần có cánh?

Mặc dù ngày nay chúng ta thường hình dung các thiên thần có cánh - bộ phim nổi tiếng "Wings of Desire" của Wim Wenders vẫn sử dụng hình ảnh này trong điện ảnh - nhưng hình ảnh này không phải là điều hiển nhiên trong lịch sử đức tin Kitô giáo.

Thực tế, mãi đến cuối thế kỷ thứ 4, trên chiếc quan tài được gọi là "Quan tài của Hoàng tử" gần Istanbul, hình ảnh một thiên thần có cánh mới được khắc họa.

Và, vào thời điểm đó, dù khẳng định các sinh linh trên trời không có cánh, nhưng thánh Giáo phụ Gioan Chrysostom vẫn thừa nhận rằng thuộc tính này là cần thiết, để nhấn mạnh hơn nữa "sự cao cả trong bản tính của các thiên thần" và thực tế là, từ cõi trời, các ngài đã giáng trần để đến gần chúng ta hơn.

Từ thời điểm này trở đi, vô số sinh linh có cánh đã tràn ngập các bức bích họa, tranh vẽ và các tác phẩm điêu khắc của nghệ thuật Kitô giáo, đặc biệt là với Giotto, Fra Angelico và Domenichino, những người đã thi triển tài năng trong việc thể hiện các thiên thần.

Tóm lại, trong các cuộc tranh luận bất tận, kiểu như "bàn luận về giới tính của các thiên thần", thần học Kitô giáo khẳng định rằng các thiên thần là những tinh thần thuần khiết, không có thân xác hay giới tính, ngay cả khi các nghệ sĩ vĩ đại nhất thích nhân rộng hình ảnh của họ, nhằm làm hài lòng cả con mắt và tâm hồn chúng ta…