Bài Giáo Lý của Đức Thánh Cha Lêô XIV - Tha thứ “Người đã yêu thương họ đến cùng”

[Silic]

ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV
BUỔI TIẾP KIẾN CHUNG
Hội trường Phaolô VI – Thứ Tư, ngày 20 tháng 8 năm 2025​

Chu kỳ Giáo lý – Năm Thánh 2025
Đức Giêsu Kitô, niềm hy vọng của chúng ta
Phần III: Vượt Qua của Đức Giêsu – Bài 3: Tha thứ
“Người đã yêu thương họ đến cùng” (Ga 13,2)


Anh chị em thân mến,

Hôm nay, chúng ta cùng chiêm ngắm một trong những cử chỉ rực sáng và đánh động nhất trong Tin Mừng: giây phút Đức Giêsu, trong bữa Tiệc Ly, trao miếng bánh cho người sắp phản bội Người. Đây không chỉ là một cử chỉ chia sẻ đơn thuần, mà là điều vượt xa hơn thế: đó là nỗ lực cuối cùng của Tình yêu không chịu bỏ cuộc.

Thánh Gioan, với cái nhìn thiêng liêng sâu sắc, đã thuật lại khoảnh khắc ấy như sau: “[Trong bữa ăn, khi] ma quỷ đã gieo vào lòng Giuđa, con ông Simon Íscariôt, ý định nộp Người... Đức Giêsu biết rằng giờ của Người đã đến... và Người đã yêu thương họ đến cùng” (Ga 13,1-2). “Yêu đến cùng” – đó là chìa khóa để hiểu được con tim của Đức Kitô: một tình yêu không lùi bước trước sự khước từ, thất vọng, hay cả sự vô ơn.

Đức Giêsu biết rõ giờ đã đến, nhưng Người không cam chịu để giờ ấy đến cách thụ động: chính Người chọn lấy giờ đó. Chính Người nhận ra thời điểm tình yêu phải đi qua vết thương đau đớn nhất – vết thương của sự phản bội. Và thay vì lùi lại, kết tội hay tự bảo vệ mình, Người vẫn tiếp tục yêu: Người rửa chân, chấm bánh và trao cho kẻ sẽ nộp mình.

“Chính là người mà Thầy sẽ trao miếng bánh đã chấm” (Ga 13,26). Với cử chỉ đơn sơ và khiêm hạ này, Đức Giêsu tiếp tục đẩy tình yêu của Người tới tận cùng, không phải vì Người không thấy điều đang xảy ra, nhưng chính vì Người thấy rõ. Người hiểu rằng tự do của con người – dù đã lạc lối trong sự dữ – vẫn có thể được chạm đến bởi ánh sáng của một cử chỉ hiền lành. Vì Người biết rằng tha thứ đích thực không chờ đợi sự ăn năn, mà trao ban trước, như một ân huệ nhưng không, ngay cả khi chưa được đón nhận.

Tiếc thay, Giuđa không hiểu được điều đó. Sau khi nhận miếng bánh – Tin Mừng thuật lại – “Satan liền nhập vào y” (c.27). Câu này khiến ta sửng sốt: như thể sự dữ, vốn ẩn mình bấy lâu, nay lộ diện khi tình yêu tỏ lộ gương mặt mong manh nhất. Chính vì thế, thưa anh chị em, miếng bánh ấy là ơn cứu độ của chúng ta: bởi vì nó nói với chúng ta rằng Thiên Chúa đã làm tất cả – vâng, tất cả – để chạm đến con người, ngay cả trong lúc con người chối từ Người.

Chính nơi đây, tha thứ tỏ bày tất cả sức mạnh của mình và làm hiện rõ gương mặt đích thực của niềm hy vọng. Tha thứ không phải là lãng quên, cũng không là yếu đuối; nhưng là khả năng giải thoát người khác, vẫn tiếp tục yêu thương họ đến cùng. Tình yêu của Đức Giêsu không phủ nhận sự thật của nỗi đau, nhưng không để sự dữ có lời cuối cùng. Đó là mầu nhiệm Đức Giêsu đã thực hiện cho chúng ta, và đôi khi, chính chúng ta cũng được mời gọi bước vào đó.

Biết bao mối tương quan bị đổ vỡ, biết bao câu chuyện trở nên phức tạp, biết bao lời chưa nói cứ lơ lửng giữa không trung. Thế nhưng Tin Mừng chỉ cho chúng ta rằng vẫn luôn có một con đường để tiếp tục yêu thương, ngay cả khi mọi sự tưởng chừng đã không thể cứu vãn. Tha thứ không có nghĩa là chối bỏ sự dữ, nhưng là không để nó tiếp tục sinh ra sự dữ khác. Không phải là nói rằng “chẳng có gì xảy ra cả”, nhưng là làm tất cả để sự oán hận không chi phối tương lai.

Khi Giuđa rời khỏi phòng tiệc, Tin Mừng viết: “Bấy giờ trời đã tối” (c.30). Nhưng ngay sau đó, Đức Giêsu nói: “Giờ đây, Con Người được tôn vinh” (c.31). Đêm tối vẫn còn đó, nhưng một ánh sáng đã bắt đầu le lói. Và ánh sáng ấy bừng lên vì Đức Kitô vẫn trung tín đến cùng: tình yêu của Người mạnh hơn hận thù.

Anh chị em thân mến, chính chúng ta cũng trải qua những đêm tối đầy đau đớn và thử thách. Đêm tối của tâm hồn, đêm tối của thất vọng, của những vết thương hay phản bội. Trong những giờ phút ấy, cám dỗ thường là đóng kín lòng mình, tự vệ, hay đáp trả bằng tổn thương. Nhưng Chúa chỉ cho ta hy vọng: vẫn luôn có một con đường khác. Người dạy ta rằng vẫn có thể trao miếng bánh cho cả người quay lưng lại với ta, vẫn có thể đáp lại bằng thinh lặng tín thác, và vẫn có thể bước tiếp trong phẩm giá mà không từ bỏ tình yêu.

Hôm nay, chúng ta hãy xin ơn biết tha thứ – ngay cả khi ta không được thấu hiểu, ngay cả khi cảm thấy bị bỏ rơi. Bởi chính trong những giờ phút đó, tình yêu có thể đạt tới đỉnh cao. Như Chúa Giêsu dạy chúng ta: yêu là để cho người kia được tự do – cả tự do phản bội – mà không bao giờ ngừng tin rằng ngay cả tự do ấy, dù đã tổn thương và mất mát, vẫn có thể được cứu khỏi bóng tối lừa dối và được đưa về ánh sáng của điều thiện hảo.

Khi ánh sáng của sự tha thứ có thể xuyên qua những vết nứt sâu thẳm nhất của con tim, ta hiểu rằng tha thứ không bao giờ là vô ích. Dù người kia không đón nhận, dù dường như là uổng phí, tha thứ vẫn giải thoát người biết trao ban: xua tan oán hận, đem lại bình an, và giúp ta trở về với chính mình.

Với cử chỉ đơn sơ là trao miếng bánh, Đức Giêsu cho thấy rằng mọi sự phản bội đều có thể trở thành cơ hội cứu độ, nếu ta chọn biến nó thành nơi của một tình yêu lớn hơn. Tình yêu không khuất phục trước sự dữ, nhưng chiến thắng nó bằng sự thiện, không để sự dữ dập tắt điều chân thật nhất nơi con người: đó là khả năng yêu thương.


LỜI KÊU GỌI

Thứ Sáu tới, ngày 22 tháng 8, chúng ta sẽ mừng lễ nhớ Đức Maria Trinh Nữ, Nữ Vương. Đức Maria là Mẹ của các tín hữu nơi dương thế, đồng thời được khẩn cầu như Nữ Vương Hòa Bình, trong khi thế giới chúng ta vẫn đang bị thương tích bởi chiến tranh tại Đất Thánh, tại Ucraina và nhiều vùng khác.

Tôi mời gọi tất cả anh chị em tín hữu dành ngày 22 tháng 8 để ăn chay và cầu nguyện, khẩn nài Chúa ban hòa bình và công lý, lau khô những giọt lệ của những ai đang đau khổ vì chiến tranh. Lạy Đức Maria, Nữ Vương Hòa Bình, xin chuyển cầu cho các dân tộc tìm thấy con đường dẫn tới bình an.


LỜI CHÀO ĐẶC BIỆT

Tôi thân ái chào các nhóm hành hương và khách hành hương nói tiếng Anh tham dự buổi tiếp kiến hôm nay, đặc biệt các nhóm đến từ Anh Quốc, Phần Lan, Malta, Senegal, Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam và Hoa Kỳ. Tôi cầu xin Năm Thánh Hy Vọng này trở thành thời gian chữa lành và canh tân thiêng liêng cho mọi người. Xin Thiên Chúa tuôn đổ sức mạnh, tình yêu và bình an của Người trên anh chị em và gia đình. Xin Chúa chúc lành cho anh chị em!

TÓM TẮT GIÁO HUẤN CỦA ĐỨC THÁNH CHA

Anh chị em thân mến, trong loạt bài giáo lý về chủ đề Năm Thánh: “Đức Kitô, niềm hy vọng của chúng ta”, hôm nay chúng ta suy niệm về tình yêu tha thứ của Chúa Giêsu. Dù bị phản bội, Người vẫn yêu các môn đệ đến cùng: rửa chân cho họ, và trao miếng bánh cho kẻ phản bội mình như một cố gắng cuối cùng để bày tỏ tình yêu. Cử chỉ ấy cho thấy Thiên Chúa đã làm tất cả để đến với con người, để trao ban tình yêu và sự tha thứ của Người. Tha thứ đích thực không chờ người kia ăn năn, nhưng được ban trước như một món quà. Khi chúng ta bị tổn thương hay phản bội, hãy xin ơn biết tha thứ, dù trong cô đơn hay khi tưởng chừng như vô ích. Nhờ đó, chúng ta sẽ cảm nghiệm được sự tự do và bình an của con tim biết yêu thương và tha thứ.

Nguồn: vatican.va​