Có một điều ChatGPT vẫn chưa làm được

[Hùng Anh]

Tôi là người thường xuyên làm việc với ChatGPT. Phải nói thật, công cụ này đã hỗ trợ tôi trong rất nhiều khía cạnh: từ viết lách, gợi ý ý tưởng, phân tích dữ liệu, đến việc dịch thuật và tóm tắt tài liệu. Có những lúc tôi ngạc nhiên vì sự nhanh nhạy và linh hoạt của ChatGPT, thậm chí có phần… "thông minh" hơn cả mong đợi của mình.​

Tuy nhiên, sau một thời gian dài sử dụng, tôi nhận ra có một điều ChatGPT vẫn chưa làm được — đó là tự trích dẫn chính xác.​

---

Ảnh tạo bởi AI​

​

Thói quen “bịa” trích dẫn​

ChatGPT có xu hướng đưa ra một số câu, một vài đoạn văn và sau đó gán cho tác giả này, tài liệu kia. Nghe qua thì rất thuyết phục, vì câu chữ trau chuốt, bối cảnh hợp lý, và nguồn trích dẫn có vẻ rất “đáng tin”. Nhưng khi tôi kiểm tra lại, nhiều lần phát hiện những trích dẫn đó… không hề tồn tại. Có thể ChatGPT “học” từ các mẫu câu quen thuộc, rồi tự ghép nối để tạo ra một điều hợp lý về mặt văn bản, nhưng sai về mặt sự thật.
​

Người dùng cần cẩn trọng​

Điều này dẫn đến một bài học quan trọng: người dùng phải luôn kiểm chứng lại. Nếu tôi cần một trích dẫn chính xác để viết bài, giảng dạy, hay thậm chí là để thảo luận, tôi buộc phải quay lại nguồn gốc thật sự: sách, tài liệu gốc, hay các văn bản chính thức. Nếu không, rất dễ biến mình thành người lan truyền thông tin sai lệch.
​

ChatGPT là trợ lý, không phải thẩm quyền tối hậu​

Tôi vẫn xem ChatGPT là một công cụ tuyệt vời, giống như một người bạn đồng hành trên bàn làm việc. Nhưng tôi không thể giao cho nó trách nhiệm “chứng thực” thông tin. Công việc xác minh vẫn là phần của tôi.

Có thể trong tương lai, trí tuệ nhân tạo sẽ làm tốt hơn ở khía cạnh này. Nhưng ở thời điểm hiện tại, có một điều ChatGPT vẫn chưa làm được: trích dẫn chính xác, trung thành với nguồn gốc. Và đó là lý do tôi, và có lẽ cả bạn, cần luôn cảnh giác khi sử dụng nó.​

---

Phải Làm Gì?

Thông tin đánh lạc hướng nghĩa là thông tin chỉ nói một nửa sự thật, nói phần tiện nhất cho tôi, và giấu đi một nửa còn lại. Do đó, những người đang nghe đài hay xem truyền hình không thể đưa ra một phán đoán chính xác, vì họ không có tất cả các yếu tố cần thiết, và các phương tiện truyền thông không cung cấp cho họ. Xin tránh xa những tội này. Giáo hoàng Phanxicô, nói với các nhà báo, 23 tháng 3, 2014 (DOCAT)​