Dấu ấn tinh thần của thầy Marcel Văn, tu sĩ DCCT, trên cuộc đời cố Tổng thống Ngô Đình Diệm

[giolanh]

Đối với cố Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Gioan Baotixita Ngô Đình Diệm, Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam là Hội dòng ông mang ơn nhiều, không chỉ vì vào những lúc khó khăn, bị truy đuổi, ông đã đến ẩn náu trong các tu viện của Dòng, từ Hà Nội cho đến Sài Gòn, mà ông còn chịu ảnh hưởng nhiều về đời sống tâm linh từ các tu sĩ trong dòng.​

---

Tôi tớ Chúa Marcel Nguyễn Tân Văn, DCCT vs TT Ngô Đình Diệm​

Trong thực tế, ông Diệm không chỉ có một cha linh hồn, cũng là vị giải tội thường xuyên cho ông là linh mục Micae Nguyễn Quang Toán, C.Ss.R. (Văn Bia, Đời một Phóng viên và những ngày bên Ngô Đình Diệm, tái bản lần thứ 7, tr. 211-212) Vị linh mục này đã phải lưu vong sau khi cố Tổng thống bị giết chết ngày 2/11/1963 và qua đời tại Pháp.

Điều bất ngờ, người được cho là để lại nhiều dấu ấn tâm linh cho Cố Tổng thống, không phải cha Toán, mà là một tu sĩ không chức linh mục của Dòng Chúa Cứu Thế, Tôi tớ Chúa Marcel Nguyễn Tấn Văn.

Chuyện kể rằng, sau khi ông Ngô Đình Khôi, Tổng đốc Quảng Nam và con trai Ngô Đình Huân bị Việt Minh giết hại ngày 31/8/1945, ông Diệm và gia đình bị truy đuổi khắp nơi. Ông bị bắt vào khoảng cuối tháng 6/1946 và được đưa ra miền Bắc. Sau nhờ sự can thiệp, được cho là của Đức cha Lê Hữu Từ, và của các quốc gia Đồng Minh, ông được trả tự do.

Sau khi được thả, thời gian ở miền Bắc, để bảo toàn tính mạng và có thời gian gặp mặt những người theo chủ nghĩa quốc gia, ông đã đến ở ẩn nơi Dòng Chúa Cứu Thế Thái Hà, Hà Nội.

Tổng thống Việt Nam Cộng Hòa Gioan B. Ngô Đình Diệm. Ảnh: Wikipedia​

Tại đây, ông đã được gặp và được sống cùng thầy Marcel Nguyễn Tấn Văn trong mấy tháng trời. Thầy là người được nhà Dòng cử giúp việc cho ông trong những tháng ngày ông ở đây.

Theo cô Élisabeth Nguyễn Thị Thu Hồng, em gái Đức Cố hồng y Fx. Nguyễn Văn Thuận và là cháu gọi ông Diệm bằng Cậu, thì chính những cuộc gặp gỡ với vị tu sĩ trẻ này "đã ghi đậm dấu ấn tâm linh" nơi ông Diệm và biến "khoảng thời gian cư trú bí mật của ông Diệm thành một kinh nghiệm tâm linh."

Thực vậy, "bằng lời nói và tinh thần phục vụ, thầy Văn đã truyền cho ông Diệm sức mạnh của Chúa trong lúc ông phải sống ẩn mình. Mặc dù ông là một học giả uyên thâm, từng nắm giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Triều đình, nhưng ông đã được biến đổi nhờ vị tu sĩ đơn sơ, nhưng rạng ngời tự do và bình an này." (E. Nguyễn Thị Thu Hồng – Stefaan Lecleir, Đức Hồng y Thuận – Chứng từ về Cuộc đời, Tổ quốc và Lịch sử Gia đình, USA – 2022, tr. 212)

Tu viện DCCT Thái Hà - nay là Bệnh viện Đống Đa, nơi ông Diệm ẩn trú khi ở Hà Nội​

Ngoài ra, cũng giống như Thầy Văn, một người rất dị ứng với sự hiện diện của thực dân Pháp tại Việt Nam. Ông Diệm cũng vậy. Tình bạn của ông với các nhà truyền giáo đã làm cho ông muốn hành động một cách hòa bình, nhưng cương quyết buộc Pháp phải ra đi.

Cả hai, một tu sĩ không chức linh mục, sống xa ánh đèn chính trị, chuyên tâm tâm cầu nguyện và một nhà chính trị, đã nhờ gặp nhau trong cầu nguyện nên đã, mỗi người theo cách của mình, tìm thấy câu trả lời cho những đau khổ mà chính sách thực dân đã gây ra cho đất nước Việt Nam. (x. E. Nguyễn Thị Thu Hồng, sđd, tr. 213)​