Đối thoại liên tôn không đơn thuần là “chấp nhận người khác trong sự khác biệt”

nannerl

Behold God’s Providence

30/9/25

Chủ đề Author
#1

Nói về đối thoại liên tôn, đức Bênêđictô XVI đã mang lại cho Giáo hội một cái nhìn sáng tỏ về ý nghĩa đích thực. Với ngài, đây không phải là một nỗ lực chính trị hay hình thức xã giao nhằm duy trì sự hòa hợp, mà là một hành trình cùng nhau tìm kiếm chân lý - một con đường mà mỗi niềm tin được thanh luyện trong khi lắng nghe tiếng nói của người khác.

phailamgi_Đối thoại liên tôn không đơn thuần là “chấp nhận người khác trong sự khác biệt”_cv1.jpg

Ảnh: Vatican Media

Trong diễn từ Giáng Sinh năm 2012, Đức Bênêđictô cho rằng, đối thoại giữa các tôn giáo phải loại trừ thái độ tương đối, dửng dưng hay pha trộn giáo lý. Đối thoại, theo ngài, không đơn thuần là “chấp nhận người khác trong sự khác biệt”, mà là dấn thân trong một cuộc hành trình hướng tới sự thật.

Cùng với thánh Gioan Phaolô II, việc gặp gỡ giữa các tôn giáo không thể thay thế cho sứ mạng loan báo Tin Mừng, bởi tiếng gọi của Đức Kitô vẫn vang lên: “Hãy đến mà xem” (Ga 1,39).

Đức Bênêđictô nhìn nhận đối thoại tôn giáo mang nhiều chiều kích, vừa là sự cộng tác vì công lý và hòa bình, vừa là hành trình đạo đức để tìm kiếm những giá trị vượt lên trên lợi ích thực dụng. Chỉ khi đối thoại vượt qua những mục tiêu chính trị hay xã hội, con người mới thực sự chạm tới câu hỏi nền tảng - sống thế nào cho xứng với phẩm giá của mình.

phailamgi_Đối thoại liên tôn không đơn thuần là “chấp nhận người khác trong sự khác biệt”_cv2.jpg

Theo Đức Bênêđictô, một cuộc đối thoại chân chính cần tuân theo hai nguyên tắc. Trước hết, đối thoại không nhằm mục tiêu cải đạo, mà là để hiểu biết. Mỗi bên giữ vững căn tính tôn giáo của mình, không tìm cách áp đặt niềm tin lên người khác. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở việc “hiểu biết” mà không bước tiếp đến “tìm kiếm chân lý”, đối thoại sẽ trở nên nông cạn và vô ích. Chân lý - vốn là nền tảng của mọi niềm tin - không thể bị loại trừ khỏi hành trình này.

Khi lắng nghe nhau, đôi bên được thanh luyện và phong phú thêm; qua đó, họ cùng tiến gần hơn tới một chân lý duy nhất. Chính trong việc dám đặt câu hỏi, dám tìm hiểu sâu xa lý do niềm tin của mình, người tín hữu mới khám phá ra tính hợp lý của đức tin - điều đưa họ thoát khỏi thái độ tùy tiện hay khép kín.

Sự thật không phải là sản phẩm chủ quan, mà là thực tại khách quan có thể được con người nhận biết. Do đó, đối thoại liên tôn phải dựa trên niềm xác tín rằng chân lý tồn tại, và con người có khả năng đạt đến nó qua lý trí và đức tin. Khi con người tìm kiếm sự thật với lòng khiêm tốn, họ đang bước trên con đường dẫn về cùng một nguồn sáng - Đức Kitô, Đấng là Chân Lý.

phailamgi_Đối thoại liên tôn không đơn thuần là “chấp nhận người khác trong sự khác biệt”_1.jpg

Ảnh: Vatican Media

“Đức Kitô nắm tay chúng ta, giữ chúng ta trong hành trình tìm kiếm hiểu biết. Nhờ được Ngài dẫn dắt, ta có thể bước vào mọi cuộc đối thoại mà không sợ lạc đường, vì ánh sáng của Ngài soi chiếu cho ta đứng vững trong chân lý.” Đức Bênêđictô nói.

Cuối cùng, Đức Bênêđictô cho thấy rằng đối thoại chân chính mở ra cho sứ mạng loan báo Tin Mừng. Khi một tâm hồn bắt đầu lắng nghe và tìm kiếm Thiên Chúa, họ đang trên hành trình hướng đến Đức Kitô. Và chính Ngài sẽ quay lại, hỏi: “Con tìm gì?” - để khơi dậy nơi con người khao khát được gặp gỡ và bước theo.

Nói tóm lại, đối thoại liên tôn không chỉ là sự tôn trọng khác biệt, mà là lời mời gọi cùng nhau bước đi trên con đường tìm kiếm và nhận biết chân lý. Chân lý ấy, đối với người Kitô hữu, được tỏ lộ trọn vẹn trong Đức Kitô - Đấng dẫn nhân loại đến hiệp nhất và ánh sáng cứu độ.