- Chủ đề Author
- #1
Ngày 6/5/2015, tin Đức cha Nicolas Huỳnh Văn Nghi, nguyên Giám mục tiên khởi của Giáo phận Phan Thiết đã an nghỉ trong Chúa ở tuổi 88, làm cho những ai từng quen biết hay từng chứng kiến những bước thăng trầm trong sứ vụ mục tử của ngài phải ngậm ngùi rơi lệ.
Trong sự bàng hoàng thương xót, nhiều người đã nhớ lại lời của thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II trong lá thư gửi Đức cha nhân kỷ niệm 50 năm linh mục: "Hiền đệ thân mến, Ta cũng biết rõ những năm nổi bật những chứng từ lỗi lạc về đức tin, những chứng từ mà tại Tổng Giáo Phận Thành Phố Hồ Chí Minh, Hiền đệ đã bày tỏ cách rạng ngời trong thời gian làm Giám quản tông Tòa, nơi mà trước kia, khi còn là giám mục phụ tá, những tài đức của Hiền đệ đã được chiếu tỏa. Ta cũng không muốn thinh lặng bỏ qua mà không nhắc đến lòng trung thành của Hiền đệ đối với Ta và đối với Tòa Thánh, hơn nữa, Ta cũng muốn biểu dương lòng trung thành ấy bằng những lời ngợi khen xứng hợp." (hết trích)
Đức cha Nicola và Đức Tổng Bình trong ngày cắt băng khánh thành Triển lãm Mỹ thuật tại TP. Sài Gòn
Vài hàng tiểu sử
Đức Giám mục Nicolas Huỳnh văn Nghi sinh ngày 01/5/1927 tại Vĩnh Hội, Sài Gòn, trong một gia đình công nhân hỏa xa, Công giáo, có 12 người con.
Thân phụ ngài là cụ Phêrô Huỳnh Văn Độ (1893-1979), một công nhân hỏa xa kỳ cựu tại Sài Gòn với hơn 40 năm trong nghề, quê ở Tân Thới Nhì - Hóc Môn - tức 18 thôn Vườn Trầu và thân mẫu là cụ Anna Nguyễn Thị Nên (1898-1976, quê tại Tân Qúi Đông.
Ngày 10/08/1939, ngài gia nhập Đại Chủng viện thánh Giuse, nhưng việc học chưa xong, thì Nhật đảo chính Pháp (9/3/1945), đất nước ly loạn, Đại chủng viện đóng cửa. Ngài trở về gia đình hòa vào cuộc sống đang khó khăn từng ngày do thời cuộc.
Hai năm sau, 1947, ngài được gọi lại Đại chủng viện và tiếp tục chương trình triết học. Năm 1950, ngài được bề trên chọn gửi đi du học tại Chủng viện Issy les Moulineaux, Pháp quốc.
Sau 3 năm học thần học tại đây, ngày 25/06/1953, Ngài được lãnh nhận Thừa tác vụ Linh mục tại Nhà thờ Chánh Tòa Paris. Sau đó, ngài được bề trên gọi về nước, đảm nhiệm nhiều chức vụ, như giáo sư chủng viện, phụ trách các giáo xứ Gò Vấp, Tân Định. Chính nhờ những năm tháng dài trên cương vị chính xứ, ngài đã thể hiện mình là một mục tử khôn ngoan, xuất sắc, trong nhiều lãnh vực kể cả ngoại giao, và đã được Bộ Xã hội Việt Nam Cộng hòa tặng Xã hội Bội tinh đệ nhất đẳng vào ngày 14/3/1972.
Thân phụ ngài là cụ Phêrô Huỳnh Văn Độ (1893-1979), một công nhân hỏa xa kỳ cựu tại Sài Gòn với hơn 40 năm trong nghề, quê ở Tân Thới Nhì - Hóc Môn - tức 18 thôn Vườn Trầu và thân mẫu là cụ Anna Nguyễn Thị Nên (1898-1976, quê tại Tân Qúi Đông.
Ngày 10/08/1939, ngài gia nhập Đại Chủng viện thánh Giuse, nhưng việc học chưa xong, thì Nhật đảo chính Pháp (9/3/1945), đất nước ly loạn, Đại chủng viện đóng cửa. Ngài trở về gia đình hòa vào cuộc sống đang khó khăn từng ngày do thời cuộc.
Hai năm sau, 1947, ngài được gọi lại Đại chủng viện và tiếp tục chương trình triết học. Năm 1950, ngài được bề trên chọn gửi đi du học tại Chủng viện Issy les Moulineaux, Pháp quốc.
Sau 3 năm học thần học tại đây, ngày 25/06/1953, Ngài được lãnh nhận Thừa tác vụ Linh mục tại Nhà thờ Chánh Tòa Paris. Sau đó, ngài được bề trên gọi về nước, đảm nhiệm nhiều chức vụ, như giáo sư chủng viện, phụ trách các giáo xứ Gò Vấp, Tân Định. Chính nhờ những năm tháng dài trên cương vị chính xứ, ngài đã thể hiện mình là một mục tử khôn ngoan, xuất sắc, trong nhiều lãnh vực kể cả ngoại giao, và đã được Bộ Xã hội Việt Nam Cộng hòa tặng Xã hội Bội tinh đệ nhất đẳng vào ngày 14/3/1972.
Đức Tổng Bình và Đức cha Nghi
Vị mục tử trung thành với Chúa và Giáo hội
Hai năm sau, giữa cơn khói lửa binh đao, ngày 1/7/1974, ngài được Tòa thánh bổ nhiệm làm giám mục Phụ tá TGP. Sài Gòn, hiệu tòa Selsea và được đích thân Đức Hồng Y Agnelo Rossi, Tổng trưởng Thánh bộ Truyền giảng Tin mừng cho các Dân tộc, chủ phong, tại Vương cung Thánh đường Đức Bà Sài Gòn ngày 11/8/1974.
Kể từ đây, cuộc đời mục tử của ngài trải qua nhiều thách đố, trong nhiều giai đoạn, đặc biệt khi ngài vâng lời Tòa Thánh về làm Giám quản Giáo phận Phan Thiết và nhất là làm Giám quản Tổng Giáo phận Sài Gòn.
Thật vậy, ngày 19/03/1975, ngoài nhiệm vụ Giám mục Phụ tá tại TGP. Sài Gòn, ngài đã vâng lời bề trên đảm nhận thêm chức vụ Giám quản Tông toà tại giáo phận mới Phan Thiết trong khi chờ Đức cha Phaolô Nguyễn Văn Hòa – tân Giám mục Giáo phận Phan Thiết, thụ phong.
Tuy nhiên, chưa đầy 20 ngày sau khi được bổ nhiệm giám mục chính toà Phan Thiết - thực tế là đức cha Hòa chưa ở Phan Thiết ngày nào, Tòa thánh bất ngờ bổ nhiệm đức cha Hòa làm Giám mục chính tòa Nha Trang thay thế Đức cha Fx. Nguyễn Văn Thuận vừa được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục phó, Tổng Giáo phận Sài Gòn, với quyền kế vị. Vì thế, đức cha Nicôla Huỳnh Văn Nghi tiếp tục phải giữ chức giám quản Tông Tòa Giáo phận Phan Thiết trong thời gian trống tòa.
Ngày 17 tháng 4 năm 1975, giữa lúc giáo phận Đà Lạt đã rơi vào tay Bắc Việt, vùng Phan Thiết chiến sự đang ác liệt, vì muốn đến đó để ở giữa đoàn chiên trước khi Phan Thiết thất thủ, cùng với Đức Tổng Bình và một phái đoàn nhỏ với ít linh mục, ngài đã đáp chuyến bay cuối cùng của hãng hàng không Air Vietnam ra Phan Thiết.
Sau thánh lễ tạ ơn nhận sứ vụ đơn giản tại nhà thờ chính tòa Phan Thiết vào hôm sau, phái đoàn miền Nam vội vã lên máy bay trực thăng quân đội trở về Sài Gòn, để lại vị tân Giám mục một mình với một nhiệm vụ hết sức khó khăn là bắt tay xây dựng từ đầu một giáo phận vừa thành lập.
Ngày 6/12/1979, sau những tháng làm quen với chế độ mới, ngài được Tòa thánh bổ nhiệm làm Giám mục chính tòa của Giáo phận Phan Thiết.
Kể từ đây, cuộc đời mục tử của ngài trải qua nhiều thách đố, trong nhiều giai đoạn, đặc biệt khi ngài vâng lời Tòa Thánh về làm Giám quản Giáo phận Phan Thiết và nhất là làm Giám quản Tổng Giáo phận Sài Gòn.
Thật vậy, ngày 19/03/1975, ngoài nhiệm vụ Giám mục Phụ tá tại TGP. Sài Gòn, ngài đã vâng lời bề trên đảm nhận thêm chức vụ Giám quản Tông toà tại giáo phận mới Phan Thiết trong khi chờ Đức cha Phaolô Nguyễn Văn Hòa – tân Giám mục Giáo phận Phan Thiết, thụ phong.
Tuy nhiên, chưa đầy 20 ngày sau khi được bổ nhiệm giám mục chính toà Phan Thiết - thực tế là đức cha Hòa chưa ở Phan Thiết ngày nào, Tòa thánh bất ngờ bổ nhiệm đức cha Hòa làm Giám mục chính tòa Nha Trang thay thế Đức cha Fx. Nguyễn Văn Thuận vừa được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục phó, Tổng Giáo phận Sài Gòn, với quyền kế vị. Vì thế, đức cha Nicôla Huỳnh Văn Nghi tiếp tục phải giữ chức giám quản Tông Tòa Giáo phận Phan Thiết trong thời gian trống tòa.
Ngày 17 tháng 4 năm 1975, giữa lúc giáo phận Đà Lạt đã rơi vào tay Bắc Việt, vùng Phan Thiết chiến sự đang ác liệt, vì muốn đến đó để ở giữa đoàn chiên trước khi Phan Thiết thất thủ, cùng với Đức Tổng Bình và một phái đoàn nhỏ với ít linh mục, ngài đã đáp chuyến bay cuối cùng của hãng hàng không Air Vietnam ra Phan Thiết.
Sau thánh lễ tạ ơn nhận sứ vụ đơn giản tại nhà thờ chính tòa Phan Thiết vào hôm sau, phái đoàn miền Nam vội vã lên máy bay trực thăng quân đội trở về Sài Gòn, để lại vị tân Giám mục một mình với một nhiệm vụ hết sức khó khăn là bắt tay xây dựng từ đầu một giáo phận vừa thành lập.
Ngày 6/12/1979, sau những tháng làm quen với chế độ mới, ngài được Tòa thánh bổ nhiệm làm Giám mục chính tòa của Giáo phận Phan Thiết.
Đức cha Nghi và Đức Hồng y Phạm minh Mẫn
Biến cố thứ hai cho thấy bản lĩnh và sự trung thành tuyệt đối của đức cha với Chúa và Giáo hội là việc ngài được Tòa thánh bổ nhiệm làm Giám quản Tông tòa tổng Giáo phận Sài Gòn, nhưng "chưa thông qua sự đồng ý của nhà nước".
Đó là vào năm 1993. Ngày 27/7/1993, sức khỏe của Đức Tổng Giám mục Sài Gòn, Đức Tổng Giám mục Nguyễn Văn Bình, đột ngột xấu đi và phải nhập viện. Đức Tổng Giám mục phó đương nhiệm, đức cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, lúc này đang phải lưu vong ở Roma, và bị ngăn trở do những hạn chế của chính phủ. Vì thế, ngày 10/8/1993, Tòa Thánh đã "đơn phương" bổ nhiệm Đức cha Nghi làm Giám quản Tông tòa của Tổng Giáo phận Sài Gòn, trong khi chờ đợi một giải pháp lâu dài.
Tuy nhiên, việc bổ nhiệm này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phía chính quyền, vì họ cho rằng, đây là một thủ đoạn của Tòa thánh nhằm áp lực nhà nước phải đồng ý đưa Đức cha Thuận về lại Sài Gòn.
Trong tình thế dầu sôi lửa bỏng, vì vâng lời Tòa thánh, dù biết trước những khó khăn, Đức cha vẫn can đảm đón nhận và bắt tay vào việc thực thi sứ vụ.
Tuy nhiên, ngay từ chuyến thăm mục vụ đầu tiên đến Sài Gòn, đức tân Giám quản đã trở thành mục tiêu của những cuộc tấn công dữ dội, bắt đầu từ nhóm các linh mục thuộc Ủy ban Đoàn kết Công giáo, như thể dọn đường, với những bài viết tấn công trực diện ngài và Tòa Thánh trên tờ Công giáo và Dân tộc.
Ngay sau đó, truyền hình TP. HCM và báo chí nhà nước đã cùng "lên đồng" tập thể, phát động một cuộc tấn công dữ dội chống lại quyết định của Tòa Thánh và vị đại diện của Tòa Thánh tại Sài Gòn, là Đức cha Nicolas Huỳnh Văn Nghi.
Về phía chính quyền TP. HCM, không chỉ ngăn cản ngài thụ phong linh mục cho 1 số ứng viên của các dòng tu vào tháng 10/1993, họ còn ra nhiều Văn thư cảnh cáo, yêu cầu ngài "ngưng mọi hoạt động liên quan tới chức vụ Giám quản Tông tòa tại Giáo phận Tp. HCM."
Dù thế, lòng trung thành của ngài với Chúa và Giáo hội không hề lay chuyển. Ngài vẫn kiên định, lặng lẽ và kín đáo thi hành tác vụ của mình trong sự kính trọng của hàng giáo phẩm và giáo hữu Việt Nam.
Do chưa bao giờ được nhà nước công nhận là Giám quản Tông tòa Tổng Giáo phận Sài gòn, nên khi Tòa thánh bổ nhiệm Đức cố Hồng y G.B. Phạm Minh Mẫn làm Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Sài Gòn, ngày 9/3/1998, sau khi âm thầm bàn giao trách nhiệm, ngài cũng đã lặng lẽ trở về giáo phận Phan Thiết và tiếp tục nhiệm vụ chủ chăn cho tới khi qua đời, trong sự tiếc thương của mọi người.
Đức cha Ninola nhận bí tích xức dầu từ đức TGM. Girelli, Đại diện không Thường trú của Tòa Thánh
Và để kết..
Thật khó để viết hết về một cuộc đời, nhất là về một vị Giám mục đặc biệt như Đức cha Nicolas Huỳnh Văn Nghi, vị mục tử trung kiên, tuyện đối trung thành với Chúa, với sứ mạng mục tử, với Giáo hội và Tòa Thánh. Một vị mục tử luôn sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu, trong bất kỳ hoàn cảnh nào khi Chúa gọi và Hội thánh cần.
Chính tấm gương và sự hy sinh đó, đã không chỉ được thánh Giáo hoàng Gioan Phaolo II nhìn nhận, mà Tòa thánh, qua Đức Hồng y Crescenzio Sepe, Bộ trưởng Bộ Truyền giảng Tin mừng cho các Dân tộc, cũng đồng lòng để chúc mừng ngài nhân dịp ngài kỷ niệm 50 năm chịu chức linh mục:
"Lòng biết ơn mà Đức Cha dâng lên Chúa cũng là lòng biết ơn của tôi về những năm dài Đức Cha nhiệt tâm phục vụ Chúa và Giáo Hội của Người, về chứng từ của đời sống linh mục và Giám mục hoàn toàn dâng hiến cho Tin mừng Chúa Kitô của Đức Cha. Tôi đặc biệt tạ ơn Chúa cùng với Đức Cha về lòng trung thành anh dũng và sự liên kết vững vàng của Đức Cha với Đấng kế vị Thánh Phêrô, mà Đức Cha đã minh chứng trong thời gian đảm nhiệm chức Giám quản tông toà Giáo Phận Phan Thiết (1975-1979) và Giám quản Tông Toà ở Giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh (1993-1998). Cùng với Đức Cha, cầu Chúa ban cho thừa tác vụ linh mục và Giám Mục của Đức Cha trổ sinh nhiều hoa trái, lợi ích cho Giáo Hội và cho các linh hồn, và để cuộc đời mục tử của Đức Cha sẽ là một khích lệ cho các linh mục trẻ trên Đất Nước của Đức Cha."
Chúng ta, các tín hữu Việt Nam hôm nay, học được gì nơi tấm gương can đảm và trung thành với Giáo hội của ngài?
Chính tấm gương và sự hy sinh đó, đã không chỉ được thánh Giáo hoàng Gioan Phaolo II nhìn nhận, mà Tòa thánh, qua Đức Hồng y Crescenzio Sepe, Bộ trưởng Bộ Truyền giảng Tin mừng cho các Dân tộc, cũng đồng lòng để chúc mừng ngài nhân dịp ngài kỷ niệm 50 năm chịu chức linh mục:
"Lòng biết ơn mà Đức Cha dâng lên Chúa cũng là lòng biết ơn của tôi về những năm dài Đức Cha nhiệt tâm phục vụ Chúa và Giáo Hội của Người, về chứng từ của đời sống linh mục và Giám mục hoàn toàn dâng hiến cho Tin mừng Chúa Kitô của Đức Cha. Tôi đặc biệt tạ ơn Chúa cùng với Đức Cha về lòng trung thành anh dũng và sự liên kết vững vàng của Đức Cha với Đấng kế vị Thánh Phêrô, mà Đức Cha đã minh chứng trong thời gian đảm nhiệm chức Giám quản tông toà Giáo Phận Phan Thiết (1975-1979) và Giám quản Tông Toà ở Giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh (1993-1998). Cùng với Đức Cha, cầu Chúa ban cho thừa tác vụ linh mục và Giám Mục của Đức Cha trổ sinh nhiều hoa trái, lợi ích cho Giáo Hội và cho các linh hồn, và để cuộc đời mục tử của Đức Cha sẽ là một khích lệ cho các linh mục trẻ trên Đất Nước của Đức Cha."
Chúng ta, các tín hữu Việt Nam hôm nay, học được gì nơi tấm gương can đảm và trung thành với Giáo hội của ngài?
- Ảnh trong bài: Trung tâm Mục vụ TGP. Sài Gòn
Cùng chủ đề
