Đức Lêô XIV cảnh báo nguy cơ "lòng thương xót giả tạo" trong án vô hiệu hôn phối

[nannerl]

Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã kêu gọi các tòa án Công giáo tránh rơi vào “lòng thương xót giả tạo” trong các tiến trình xin tuyên bố hôn phối vô hiệu, vì lòng thương xót đích thực không bao giờ được tách rời khỏi sự thật.​

---

Phát biểu hôm thứ Sáu trước các tham dự viên khóa huấn luyện pháp lý-mục vụ do tòa thượng thẩm của Tòa Thánh tổ chức, Đức Giáo hoàng nhắc lại ý nghĩa của cuộc cải tổ thủ tục án hôn phối do Đức Giáo hoàng Phanxicô khởi xướng cách đây một thập kỷ, với mục tiêu làm cho tiến trình “dễ tiếp cận và nhanh gọn hơn, nhưng không bao giờ đánh đổi với sự thật”.

Thần học, giáo luật và mục vụ không phải là những lãnh vực cạnh tranh, mà phải được hiểu trong một tổng thể hài hòa. Theo Đức Giáo hoàng, án vô hiệu hôn phối là một “phục vụ mang tính giáo hội”, đặt nền trên việc tìm kiếm chân lý và chăm sóc mục vụ gia đình.

Mỗi tín hữu, mỗi gia đình, mỗi cộng đoàn đều cần biết rõ tình trạng giáo hội của mình để có thể bước đi đúng đắn trên con đường đức tin và đức ái. Và chân lý pháp lý được tuyên bố trong các tiến trình giáo luật là một phần của “chân lý hiện sinh” nơi đời sống Hội Thánh.

Thẩm quyền trong Giáo hội là một sự tham dự vào quyền bính của Đức Kitô, nên việc phục vụ chân lý cũng là con đường dẫn tới việc nhận biết và đón nhận chính Đức Kitô. Từ đó, ngài cảnh báo rằng phán quyết về tính vô hiệu của hôn nhân “không thể bị thao túng nhân danh một thứ lòng thương xót giả tạo”.

"Mọi hoạt động đi ngược lại việc phục vụ tiến trình tìm kiếm chân lý đều là bất công, chính trong việc thi hành đúng đắn thẩm quyền tư pháp mà lòng thương xót đích thực được thực hành." Ngài nói.

Đức Giáo hoàng mô tả tiến trình án vô hiệu hôn phối như một đóng góp cụ thể của các chuyên viên giáo luật để đáp ứng khát vọng công lý sâu xa nơi lương tâm người tín hữu, qua đó thực hiện “một công việc công bằng được thúc đẩy bởi lòng thương xót chân thật”.

Ngài kêu gọi các thẩm phán bảo vệ tính hiện thực và sự vô tư trong các vụ án, coi cơ chế xét xử như “một khí cụ của công lý” nhằm phục vụ lợi ích của các bên liên quan và của chính Giáo hội.

Trong những năm gần đây, Giáo hội ngày càng ý thức rõ hơn rằng hoạt động tư pháp trong lãnh vực hôn nhân phải được đặt trong tổng thể mục vụ gia đình. Các tòa án giáo hội không thể tách mình khỏi sứ mạng thăng tiến thiện ích của gia đình, đặc biệt là những gia đình đang khủng hoảng.

Đức Giáo hoàng đánh giá cao sự cộng tác giữa mục vụ và pháp lý, được thể hiện trong việc triển khai các cuộc điều tra sơ bộ nhằm xác định liệu có đủ cơ sở để mở một vụ án vô hiệu hay không, coi đó là ví dụ cụ thể cho thấy công lý và lòng thương xót có thể gặp nhau trong một tiến trình phục vụ sự thật.​