Đức Lêô XIV tiếp nối công cuộc truyền giáo trên "lục địa số" như thế nào?

[nannerl]

Trong dịp Năm Thánh Giới trẻ, Đức Giáo hoàng Lê-ô XIV đã tiếp đón hơn một nghìn influencer (người có sức ảnh hưởng) Công giáo tại Rôma, nói lên tầm quan trọng chiến lược của “lục địa số” - khái niệm được Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II sử dụng từ những năm 1990 để chỉ không gian Internet như một lãnh thổ truyền giáo mới.​

---

Ảnh: cbcpnews.net​

Ba thập kỷ qua, các Giáo hoàng liên tiếp khai thác các phương tiện truyền thông hiện đại để loan báo Tin Mừng. Từ báo chí, điện ảnh, phát thanh, truyền hình cho đến Internet và mạng xã hội, Giáo hội luôn nằm trong nhóm những tổ chức tiên phong.

Năm 1995, dưới thời Thánh Gioan Phaolô II, Tòa Thánh trở thành một trong những quốc gia và định chế đầu tiên sở hữu website chính thức, lưu trữ các thông điệp, thông điệp xã hội, Giáo lý Hội Thánh Công giáo và các văn kiện huấn quyền bằng nhiều ngôn ngữ.

Việc chủ động hiện diện trên “lục địa số” giúp Giáo hội tránh nguy cơ bị bóp méo hoặc trích dẫn sai lời Đức Giáo hoàng - như từng xảy ra với bài diễn văn Ratisbonne của Đức Bênêđictô XVI. Đồng thời, các kênh truyền thông của Vatican thường là nguồn tin đầu tiên, thậm chí duy nhất, về những vụ bách hại Kitô hữu ít được biết đến: từ việc quấy nhiễu cộng đoàn ở Taybeh (Palestine) đến thảm sát tại Komanda (Congo).

Huấn thị Communio et Progressio (1971) - do Hội đồng Tòa Thánh về Truyền thông Xã hội ban hành theo lệnh Đức Phaolô VI - đã khẳng định, các phương tiện truyền thông là hồng ân của Thiên Chúa, nếu được sử dụng đúng đắn, sẽ góp phần to lớn cho việc truyền bá Tin Mừng (x. #2).

Giáo huấn này tiếp tục được Thánh Gioan Phaolô II triển khai trong Sứ điệp Ngày Thế giới Truyền thông năm 2002, khi ngài gọi Internet là phương tiện “vừa tiềm ẩn nguy cơ, vừa mang đến cơ hội lớn lao” và đòi hỏi “một nền tảng đạo đức vững vàng” trong sử dụng.

Lịch sử cho thấy Giáo hội không hề chậm chân trước các công nghệ truyền thông:​

• Năm 1861, Đức Piô IX khai sinh nhật báo L’Osservatore Romano.​
• Đức Lê-ô XIII là vị Giáo hoàng đầu tiên xuất hiện trên phim ảnh.​
• Đức Piô XI thành lập Đài Phát thanh Vatican (1931), đóng vai trò then chốt trong Thế chiến II và Chiến tranh Lạnh.​
• Thời đại truyền hình đưa hình ảnh các nghi thức Giáo hoàng đến hàng triệu gia đình.​
• Internet và mạng xã hội mở ra khả năng tiếp cận hàng tỷ người trên toàn cầu.​

Đức Lêô XIV tiếp nối truyền thống đó, đặt Internet và công nghệ số dưới dấu chỉ của niềm hy vọng: một phương tiện để sửa sai những thông tin méo mó, cổ võ sự thật, và nuôi dưỡng tự do nội tâm.

Internet, cũng như mọi phát minh của con người, là trung tính; nó chỉ trở thành tốt hay xấu tùy thuộc vào cách chúng ta sử dụng. Với Giáo hội, đó là cả một cánh đồng truyền giáo mênh mông, nên cần đòi hỏi những chứng nhân sống động của Tin Mừng biết vận dụng kỹ thuật số để dẫn đưa con người đến với Chúa Kitô.​

---

Phải làm gì?​

Docat 38: Giáo Hội đánh giá phương tiện truyền thông như thế nào?

Các phương tiện truyền thông là những viên gạch cần thiết xây dựng nên các xã hội hiện đại. Chúng không tồn tại vì bản thân chúng, mà đúng hơn, với tính cách là các phương tiện giao tiếp xã hội, chúng phục vụ con người và giúp họ hiểu nhau. Phương tiện truyền thông – và những ai cung cấp và phân phối chúng – phải gánh lấy trách nhiệm đạo đức. Họ phải hướng hoạt động của mình vào mục tiêu hỗ trợ sự hiểu biết lẫn nhau: Điều gì thúc đẩy sự hiểu biết này, điều gì cản trở nó? Làm thế nào cho con người và các mối liên hệ của con người được thăng tiến? Những hướng phát triển nào phục vụ công ích, ví dụ, sự trao đổi tự do về thông tin và quan điểm? Hội đồng Giáo hoàng về Truyền thông Xã hội, thành lập năm 1948, bàn kỹ các câu hỏi sau: 1) Làm thế nào đức tin được tuyên xưng một cách thích hợp trên các phương tiện truyền thông? và 2) Làm sao các phương tiện truyền thông có thể được sử dụng “một cách đúng đắn"?​