Gần như sẽ không có chức Nữ Phó tế nào cả

[nannerl]

Toà Thánh vừa công bố bản tóm lược báo cáo của một ủy ban do Đức Giáo hoàng Phanxicô thành lập từ năm 2020 để nghiên cứu lịch sử và khả thể truyền chức phó tế cho phụ nữ, trong đó ủy ban kết luận không thể tiến theo hướng cho phụ nữ gia nhập bí tích Truyền Chức Thánh qua bậc phó tế.​

---

Ảnh: Wordonfire​

Văn kiện được trình bày dưới hình thức một lá thư gửi Đức Giáo hoàng Lêô XIV, do chủ tịch ủy ban Hồng y Giuseppe Petrocchi ký. Theo nội dung thư, báo cáo đã được đệ trình lên vị giáo hoàng tân cử vào tháng 9/2025 và được công bố theo yêu cầu của ngài.

Uỷ ban gồm 10 thành viên chia đều cả nam và nữ, cho biết công trình này “tiếp nối” nỗ lực của các nhóm nghiên cứu trước đó về cùng chủ đề. Lá thư tóm lược không công bố đầy đủ dữ liệu nghiên cứu, nhưng đã nêu được các điểm tranh luận trọng yếu và kết quả bỏ phiếu ở nhiều giai đoạn.

Một mốc then chốt của tiến trình à cuộc biểu quyết năm 2021, khi ủy ban nhất trí nhận định rằng những hình thức “phó tế nữ” xuất hiện không đồng đều tại một số vùng của Hội Thánh thời sơ khai “không được hiểu như một tương đương đơn giản” của phó tế nam, và “dường như” không mang đặc tính bí tích.

Bản tóm lược cho thấy lập luận trung tâm của ủy ban tập trung vào việc giải nghĩa các chứng liệu lịch sử, đặc biệt là các phụ nữ được gọi là “deacon” hay “deaconess” trong một số cộng đoàn Kitô giáo đầu tiên và xác định phạm vi thừa tác vụ mà danh xưng ấy hàm ý.

Lá thư đề cập đến đoạn trích Rm 16,1, Thánh Phaolô nhắc đến bà Phoebe với từ Hy Lạp “diakonos”. Một số nhà bình luận được trích dẫn cho rằng thuật ngữ này vào thế kỷ I có nghĩa rộng là “người phục vụ”, không nhất thiết chỉ một chức vụ tương đương với phó tế như Hội Thánh hiểu ngày nay.

Hồng y Giuseppe Petrocchi, một trong những người lãnh đạo ủy ban về khả năng phong chức phó tế cho nữ giới​

Bản tóm lược nêu lại những nhiệm vụ thường được gán cho “nữ trợ tá” trong các nghi thức thời xưa, như hỗ trợ phép rửa cho phụ nữ trưởng thành khi nghi thức rửa tội bằng dìm mình có thể gây ngại ngùng nếu do giáo sĩ nam trực tiếp thực hiện. Văn kiện cũng nhắc tới việc một số phụ nữ có thể trợ giúp trong phụng vụ tại các cộng đoàn nữ tu, nhưng điều đó không đồng nghĩa họ nắm giữ vai trò công bố Tin Mừng, giảng thuyết hay cử hành các nghi thức như phó tế nam trong thực hành hiện đại.

Dựa trên nguyên tắc “tính hiệp nhất hữu cơ của Thánh Truyền”, ủy ban kết luận rằng “phó tế nữ” được hiểu như một thừa tác vụ “thuộc loại riêng”, và “không được đặt trong tuyến tông truyền” như ba cấp bậc giám mục, linh mục và phó tế được trao ban cho nam giới.

Đến tháng 7/2022, ủy ban tiếp tục bỏ phiếu về tình trạng nghiên cứu lịch sử và khảo sát thần học “loại trừ khả năng” tiến tới việc cho phụ nữ gia nhập bậc phó tế “được hiểu như một cấp bậc” của bí tích Truyền Chức Thánh. Theo thư, kết quả là đa số áp đảo ủng hộ, dù văn kiện đồng thời thừa nhận lập trường này chưa đạt mức “phán quyết dứt khoát” như trong trường hợp chức linh mục.

Bản tóm lược cũng ghi nhận phiên họp cuối cùng vào tháng 2/2025, khi ủy ban tiếp nhận lập luận bằng văn bản từ bên ngoài, cả ủng hộ lẫn phản đối. Tuy nhiên, số lượng đóng góp được mô tả là hạn chế, chỉ từ 22 cá nhân hoặc nhóm và “thuộc một vài quốc gia”.

Lá thư kết lại bằng lời kêu gọi tiếp tục khảo sát nghiêm ngặt về chính căn tính bí tích và sứ mạng Hội Thánh của bậc phó tế, vì mọi phục vụ trong Hội Thánh dù có truyền chức hay không đều phải đặt nền trên "tinh thần phục vụ" bí tích Thánh Tẩy.​