Giám mục và trách nhiệm trung thành với Đức tin

nannerl · 26/9/25

Giám mục được trao phó một sứ mạng giảng dạy, thánh hóa và cai quản đoàn chiên của mình. Ngài cũng là “nguyên lý hữu hình và nền tảng của sự hiệp nhất” trong giáo phận và trong toàn thể Hội Thánh. Chính vì thế, việc trung thành với kho tàng đức tin không chỉ là bổn phận luân lý, mà còn là nền tảng để Giám mục có thể thi hành thừa tác vụ một cách chính đáng.

phailamgi_Giám mục và trách nhiệm trung thành với Đức tin_cv1.jpg

Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhiều luồng tư tưởng đối nghịch, không ít áp lực đè nặng lên vai các mục tử. Nhiều quan điểm đòi Giáo hội phải thay đổi giáo huấn về những vấn đề luân lý nền tảng, nhất là liên quan đến hôn nhân, gia đình và tính dục con người. Người ta lập luận rằng, để “theo kịp thời đại”, Giáo hội cần thích nghi với những quan niệm mới mẻ của xã hội. Nhưng sự thích nghi này, nếu đồng nghĩa với việc từ bỏ chân lý mạc khải, thì chẳng khác nào phản bội chính sứ mạng mà Giáo hội được trao.

Trước những áp lực ấy, bổn phận của Giám mục không phải là uốn cong sự thật theo thị hiếu đám đông, mà là can đảm công bố toàn vẹn Tin Mừng, cho dù bị chống đối hay hiểu lầm.

Giáo hội không được phép ban phước cho điều nghịch lại với trật tự luân lý và ý định nguyên thủy của Thiên Chúa. Việc một Giám mục công khai phủ nhận hay làm suy yếu giáo huấn này không chỉ gây hoang mang, mà còn trở thành gương mù gương xấu, khiến đoàn chiên lạc hướng và mất niềm tin.

phailamgi_Giám mục và trách nhiệm trung thành với Đức tin_cv2.jpg

Từ khi lãnh nhận sứ vụ, Giám mục long trọng tuyên thệ sẽ trung thành gìn giữ toàn bộ kho tàng đức tin, truyền đạt không sai lạc và tránh xa mọi giáo huấn trái nghịch. Lời tuyên thệ ấy là lời hứa thiêng liêng trước Thiên Chúa và toàn thể Hội Thánh. Vì thế, nếu một vị mục tử đánh mất sự trung thành này, thì không những làm tổn hại đến uy tín của mình, mà còn đe dọa đến phần rỗi của đoàn chiên được trao phó.

Giám mục, trong tư cách là người kế vị các Tông đồ, phải ý thức rằng mọi lời giảng dạy của mình đều ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống đức tin của cộng đoàn. Nếu ngài truyền đạt chân lý trọn vẹn, đoàn chiên sẽ được củng cố. Nhưng nếu ngài thỏa hiệp, đoàn chiên sẽ bị lung lay. Đó chính là lý do tại sao Giáo hội đòi hỏi sự hiệp thông trọn vẹn với Tòa Thánh, và coi đó như tiêu chuẩn bất khả thiếu cho mọi Giám mục.

phailamgi_Giám mục và trách nhiệm trung thành với Đức tin_1.jpg

Trong trường hợp một Giám mục không thể hoặc không muốn trung thành với giáo huấn đã được trao, thì chính sự trung thực đòi buộc ngài phải tự nguyện từ chức, để không trở thành chướng ngại cho sự hiệp nhất của Giáo hội. Nếu ngài vẫn khăng khăng duy trì lập trường trái nghịch, Giáo hội có trách nhiệm can thiệp, vì lợi ích phần rỗi các linh hồn và để tránh gương xấu lan rộng.

Sự trung thành này là sự gắn bó sống động với chân lý mạc khải, vốn luôn mang lại tự do và ơn cứu độ cho con người. Giám mục càng trung thành, đoàn chiên càng được dẫn đưa đến nguồn mạch sự sống nơi Đức Kitô.

Nói tóm lại, một Giám mục chỉ có thể thực sự là mục tử khi ngài kiên vững trong đức tin, trung thành với giáo huấn của Hội Thánh và dám can đảm bảo vệ chân lý, cho dù phải trả giá.

Ảnh trong bài: Canva

Phải làm gì?

Hướng dẫn Mục vụ cho Giám mục (2004) của Thánh Bộ Giám mục nhấn mạnh:

“Khi đồng hình đồng dạng với Đức Kitô, Giám mục trở thành khí cụ phục vụ sự hiệp nhất và hiệp thông Giáo hội; cung cách sống của ngài chứng minh rằng không ai trong Giáo hội có thể hợp pháp ra lệnh cho người khác nếu trước tiên không nêu gương trong việc tuân phục Lời Chúa và quyền bính Giáo hội.” (#43)
“Dưới ánh sáng của Lời Chúa, Giám mục phải có khả năng phân định, đánh giá các trào lưu tư tưởng, xu hướng nhân học và khoa học, để trung thành với giáo huấn và kỷ luật Giáo hội mà trả lời cho những vấn nạn mới nảy sinh trong xã hội.” (#52)
“Trong thừa tác vụ, Giám mục là nguyên lý hữu hình và nền tảng hiệp nhất trong giáo phận, nhưng luôn hướng tới sự hiệp nhất toàn thể Giáo hội. Ngài phải cổ võ hiệp nhất trong đức tin, trong tình yêu và kỷ luật, để giáo phận ý thức mình là một phần sống động của Dân Thiên Chúa.” (#58)
“Giám mục phải luôn và khắp nơi công bố những nguyên tắc luân lý của trật tự xã hội, loan báo sự giải phóng đích thực của con người nhờ Ngôi Lời nhập thể. Khi quyền lợi con người hay phần rỗi các linh hồn đòi hỏi, ngài buộc phải đưa ra phán quyết dựa trên mặc khải về các thực tại cụ thể của đời sống: đặc biệt là giá trị sự sống, ý nghĩa tự do, sự hiệp nhất và bền vững của gia đình, việc sinh sản và giáo dục con cái... Giám mục không được bỏ qua bổn phận công bố những giáo huấn và hướng dẫn mà ngài lãnh nhận từ Tòa Thánh.” (#120)