Thành viên
- Tham gia
- 17/3/26
- Bài viết
- 9
- Chủ đề Author
- #1
Gian cung thánh trong nhà thờ Công giáo là không gian phụng vụ được dành riêng cho việc thờ phượng Thiên Chúa. Theo Bộ Giáo luật 1983 và Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo, mọi sinh hoạt tại khu vực này phải quy hướng về phụng vụ, lòng đạo đức và sự thánh thiêng của nơi thánh.
Theo Giáo luật điều 1210, trong nơi thánh, chỉ được phép làm những gì phục vụ việc thờ phượng, lòng đạo đức hoặc tôn giáo; mọi điều không phù hợp với sự thánh thiêng của nơi ấy đều bị cấm. Đấng bản quyền địa phương có thể cho phép những việc khác trong từng trường hợp cụ thể, nhưng chỉ khi các việc ấy không trái với sự thánh thiêng của nơi thánh.
Vì vậy, có thể hiểu theo ba tầng: việc được làm; việc chỉ được làm khi có lý do và thẩm quyền hợp pháp; và việc bị cấm rõ ràng.
Những việc được làm trên cung thánh trước hết là các hành vi phụng vụ chính thức như cử hành Thánh lễ, các bí tích, các á bí tích, phụng vụ Lời Chúa, giờ kinh phụng vụ, chầu Thánh Thể, rước kiệu phụng vụ, nghi thức truyền chức, hôn phối, an táng, tuyên khấn hoặc các nghi thức được sách phụng vụ cho phép. Thánh lễ, theo Giáo luật, phải được cử hành trong nơi thánh, trừ khi có nhu cầu đặc biệt; Hy tế Thánh Thể phải được cử hành trên bàn thờ đã cung hiến hoặc đã làm phép, còn ngoài nơi thánh thì phải dùng bàn xứng hợp với khăn bàn thờ và khăn thánh.
Trên cung thánh, linh mục chủ tế thi hành phần riêng của mình tại ghế chủ tọa và bàn thờ; phó tế thi hành các phần riêng của phó tế; các linh mục đồng tế có chỗ dành riêng; các thừa tác viên khác, như giúp lễ, đọc sách, xướng viên, thừa tác viên ngoại thường trao Mình Thánh, có thể lên cung thánh khi họ thật sự thi hành tác vụ được trao. Quy chế Tổng quát Sách lễ Rôma nói cung thánh là nơi các thừa tác viên thi hành phận vụ, và Giáo luật cho phép giáo dân, theo quy định, đảm nhận tác vụ đọc sách, xướng viên, dẫn lễ, giúp một số phận vụ phụng vụ, và trong trường hợp cần thiết có thể thi hành một số tác vụ như phân phát Thánh Thể.
Giảng đài cũng có quy định riêng. Từ giảng đài chỉ công bố các bài đọc, thánh vịnh đáp ca, bài công bố Tin Mừng Phục Sinh Exsultet; có thể dùng để giảng lễ và đọc lời nguyện tín hữu. Do phẩm giá của giảng đài, chỉ thừa tác viên Lời Chúa mới lên đó. Điều này có nghĩa là không nên dùng giảng đài để thông báo đời thường, phát biểu xã hội, MC văn nghệ, đọc thư không thuộc phụng vụ, trao giải, quảng bá chương trình hoặc điều hành sự kiện.
Bên cạnh đó, trong thánh lễ, chỉ những gì cần cho việc cử hành mới được đặt trên mặt bàn thờ như sách Tin Mừng trong phần đầu lễ, rồi chén thánh, đĩa thánh, bình thánh khi cần, khăn thánh, khăn lau chén, tấm đậy chén và Sách lễ. Hoa phải được đặt chung quanh bàn thờ chứ không đặt trên mặt bàn thờ; mùa Chay cấm trang trí hoa trên bàn thờ, trừ Chúa nhật Laetare, lễ trọng và lễ kính.
Do đó, những hành vi bị cấm rõ ràng gồm: biến cung thánh thành sân khấu, bục diễn thuyết, nơi biểu diễn, nơi trao giải, nơi chụp ảnh tạo dáng, nơi sinh hoạt hội đoàn, nơi tuyên truyền chính trị hoặc nơi tổ chức các sự kiện không phục vụ thờ phượng, đạo đức hay tôn giáo. Về mặt Giáo luật, các hoạt động ấy trái nguyên tắc điều 1210 nếu không phục vụ hoặc thúc đẩy việc thờ phượng, lòng đạo đức hay tôn giáo; ngay cả khi có lý do mục vụ, vẫn cần sự phân định của thẩm quyền hợp pháp và không được làm tổn hại sự thánh thiêng của nơi thánh.
Những hành vi xúc phạm nặng nơi thánh có thể làm cho nơi thánh bị “vi phạm” theo nghĩa Giáo luật. Điều 1211 nói nơi thánh bị vi phạm bởi các hành động gây xúc phạm nghiêm trọng, gây gương xấu cho tín hữu và trái với sự thánh thiêng của nơi ấy đến mức, theo phán đoán của Đấng bản quyền địa phương, không được tiếp tục cử hành phụng tự tại đó cho đến khi thiệt hại được sửa chữa bằng nghi thức thống hối.
Giáo luật hiện hành không nói “giáo dân không bao giờ được lên cung thánh”. Giáo dân được lên khi có phận vụ phụng vụ hợp pháp: đọc sách, hát thánh vịnh, giúp lễ, xướng ý nguyện, trao Mình Thánh khi được chỉ định, phục vụ bàn thờ hoặc thực hiện một tác vụ được luật và cha sở/chủ tế trao. Điều bị cấm là bước lên không vì tác vụ phụng vụ, hoặc làm những việc không thuộc chức năng của mình, hoặc dùng cung thánh vào mục đích không phù hợp với sự thánh thiêng của nơi thánh.
Tóm lại, cung thánh dành cho bàn thờ, Lời Chúa, ghế chủ tọa và các tác vụ phụng vụ. Điều gì phục vụ phụng vụ, thờ phượng, lòng đạo đức và được thực hiện bởi đúng thừa tác viên thì được làm. Điều gì biến cung thánh thành sân khấu, diễn đàn, nơi quảng bá, nơi sinh hoạt xã hội, nơi biểu diễn, hoặc làm lẫn lộn chức năng giữa linh mục, phó tế và giáo dân thì không được làm.
Ảnh trong bài: Canva
Cùng chủ đề
