"Làm người trẻ Công giáo ở Cuba là điều khó khăn"

[nannerl]

Những ngày gần đây, cái tên Cuba phủ khắp các trang báo đài, mạng xã hội. Người ta nói nhiều tới tình hình kinh tế, chính trị tại Cuba, vậy còn đời sống đức tin của giáo dân - đặc biệt là những người trẻ nơi đây ra sao?​

---

Người trẻ Cuba rước kiệu Đức Mẹ.​

Tại Đại hội Giới trẻ Năm Thánh ở Rôma, hàng ngàn bạn trẻ từ khắp thế giới quy tụ để cử hành một đức tin phổ quát, những người trẻ đến từ Cuba lại mang trong mình một nỗi trăn trở riêng: làm sao sống đạo giữa một xã hội khủng hoảng và đầy rẫy bất định?

Hai sinh viên 19 tuổi đến từ Camagüey, Fernando Mario Díaz Hernández và Cynthia Izaguirre Roldán, đã chia sẻ với ACI Prensa, rằng đức tin của họ không dễ duy trì trong bối cảnh đất nước đang đối diện với khủng hoảng kinh tế, di cư và thiếu hụt mục tử.

Camagüey, nơi hai bạn trẻ sinh sống, có 15 giáo xứ với 26 linh mục phục vụ cho gần 800.000 dân. Toàn Cuba hiện chỉ có khoảng 370 linh mục trên 11 giáo phận.

"Làm người trẻ Công giáo ở Cuba là điều khó khăn", Hernández thừa nhận, dù nhà thờ xuất hiện nhiều trong đời sống xã hội. Khó khăn không chỉ nằm ở thiếu linh mục mà còn ở sự thiếu nhất quán trong đời sống đức tin. Nhiều bạn trẻ không sống theo xác tín Kitô giáo của mình.

Cha Alberto Reyes Pías, cha xứ giáo xứ Thánh Giuse tại Esmeralda, chia sẻ cùng mối lo. Ngài cho rằng giới trẻ phải đối diện với thách đố căn bản: “lựa chọn các giá trị thiêng liêng trong một thế giới xem thường hoặc coi đó là bất lợi cho sự tiến thân.” Theo ngài, sứ mạng chính của người trẻ là “không đánh mất hy vọng về một quê hương khác, ngay cả khi thực tế quanh họ đầy thiếu thốn và bất định.”

Sự gia tăng nhanh chóng của các tôn giáo Afro-Cuba, vốn thu hút giới trẻ nhờ “không đòi hỏi về luân lý” và mang lại ảo tưởng kiểm soát cuộc sống trong một đất nước mà “không ai biết ngày mai sẽ ra sao.”

Theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch), dân số Cuba đã giảm 10% từ tháng 12/2021 đến 12/2023, chủ yếu vì di cư. Chỉ riêng 8 tháng đầu năm 2024, lực lượng Biên phòng Mỹ đã bắt giữ người Cuba hơn 97.000 lần.

Khủng hoảng kinh tế càng làm đời sống thêm chật vật. HRW ghi nhận tình trạng mất điện kéo dài tới 20 giờ mỗi ngày ở nhiều khu vực, cùng thiếu hụt nghiêm trọng lương thực, thuốc men và nhu yếu phẩm. Tháng 2/2024, chính phủ Cuba lần đầu tiên phải nhờ Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc cung cấp sữa bột cho trẻ em dưới 7 tuổi.

Bên cạnh đó, báo cáo của HRW chỉ ra hệ thống tư pháp Cuba “phụ thuộc vào hành pháp,” người chỉ trích chính quyền có nguy cơ bị truy tố mà không được xét xử công bằng, và truyền thông hầu như nằm dưới sự kiểm soát của nhà nước.

Dù khó khăn, đức tin vẫn là nguồn nâng đỡ. “Qua đức tin, chúng tôi có thể hy vọng một tương lai tốt đẹp hơn,” Izaguirre nói, mơ ước một đất nước nơi các cuộc rước kiệu hay Đàng Thánh Giá không còn bị cấm đoán.

Dù dòng người di cư không ngừng, cộng đoàn vẫn được tái sinh nhờ giới trẻ và cả các em thiếu nhi tự đến nhà thờ, kéo theo cha mẹ của mình. Các lớp dự tòng tăng lên, nhiều đôi bạn xin lãnh nhận bí tích Hôn phối, nhiều trẻ được rửa tội, cho thấy đức tin vẫn đang bén rễ.

Đối với giới trẻ Cuba, thử thách là thật, nhưng chính nơi đức tin, họ tìm thấy sức mạnh để kiên trì. Và đó có thể là dấu chỉ cho cả Giáo hội toàn cầu: đức tin, dù nhỏ bé, vẫn có thể nảy mầm và tỏa sáng ngay trong bóng tối.​

---

• Ảnh trong bài: Pastoral Juvenil Camagüey