- Chủ đề Author
- #1
Cách đây đúng 1 năm, ngày 8/5/2025, từ ngỡ ngàng, đến tạ ơn, Hồng y R. Prevost, một người Mỹ, 70 tuổi, sinh tại Chicago, được bầu chọn làm Giáo hoàng. Điều mà trước đó không ai có thể tưởng tượng nổi.
Những ngày này, nhân dịp kỷ niệm 1 năm ngài lên ngôi Giáo hoàng, báo chí khắp nơi bắt đầu đánh giá lại quá trình một năm và những dấu ấn đặc biệt định hình triều đại Giáo hoàng của ngài.
Đức Lêô tại Ban Công đền thờ thánh Phêrô ngày 8/5/2025
Trở về truyền thống
Điều dễ nhận thấy, kể từ ngay giây phút đầu tiên xuất hiện tại ban công đền thờ Thánh Phêrô ngày 8/5/2025, Đức Lêô đang từng bước quay về với truyền thống.
Khác với vị tiền nhiệm, ngài mặc áo lễ, hát trong các buổi lễ và cầu nguyện, chuyển đến Dinh Tông Tòa, thường xuyên đến Castel Gandolfo, và dành nhiều thời gian cho những chuyến đi đầu tiên của mình.
Về phụng vụ, trong thánh lễ Tiệc Ly, thay vì cử hành thánh lễ tại các nhà tù như vị tiền nhiệm thường làm, Đức Lêô đã quyết định cử hành thánh lễ tại đền thờ Gioan Lateran, nhà thờ chính tòa của giáo phận Roma và rửa chân cho 12 linh mục, như truyền thống trước đây đã bị ngưng từ lễ Tiệc ly ngày 5/4/2012.
Một quyết định quan trọng khác liên quan đến phụng vụ là việc ngài định hướng lại và thúc đẩy các Giáo hội địa phương tìm ra "những giải pháp cụ thể" cho những người yêu thích thực hành các nghi thức thánh lễ xưa, đã bị Đức Phanxicô giới hạn tại Sắc lệnh Traditiones Custodes năm 2021 và từng gây nhiều chia rẽ.
Về ngoại giao, ngài cũng ưa thích cách ngoại giao truyền thống, tức là thông qua Phủ Quốc vụ khanh. Dù vậy, ngài cũng không ngại thể hiện lập trường, thiết lập các mối liên hệ trực tiếp và cá nhân với các nhân vật chủ chốt trên trường quốc tế, như Netanyahu hay Putin; nói rõ ràng về hòa bình, nhưng từ chối bị thao túng chống lại nước Mỹ của Trump; và cố tình tránh vấn đề Trung Quốc (vụ Jimmy Lai).
Điều quan trọng nhất là việc ngài luôn trung thành với giáo lý chân truyền, với Học thuyết xã hội của Giáo hội. Ngài không ngừng rao giảng về giáo lý đó, bất chấp những chỉ trích của những ai không ưa thích ngài.
Khác với vị tiền nhiệm, ngài mặc áo lễ, hát trong các buổi lễ và cầu nguyện, chuyển đến Dinh Tông Tòa, thường xuyên đến Castel Gandolfo, và dành nhiều thời gian cho những chuyến đi đầu tiên của mình.
Về phụng vụ, trong thánh lễ Tiệc Ly, thay vì cử hành thánh lễ tại các nhà tù như vị tiền nhiệm thường làm, Đức Lêô đã quyết định cử hành thánh lễ tại đền thờ Gioan Lateran, nhà thờ chính tòa của giáo phận Roma và rửa chân cho 12 linh mục, như truyền thống trước đây đã bị ngưng từ lễ Tiệc ly ngày 5/4/2012.
Một quyết định quan trọng khác liên quan đến phụng vụ là việc ngài định hướng lại và thúc đẩy các Giáo hội địa phương tìm ra "những giải pháp cụ thể" cho những người yêu thích thực hành các nghi thức thánh lễ xưa, đã bị Đức Phanxicô giới hạn tại Sắc lệnh Traditiones Custodes năm 2021 và từng gây nhiều chia rẽ.
Về ngoại giao, ngài cũng ưa thích cách ngoại giao truyền thống, tức là thông qua Phủ Quốc vụ khanh. Dù vậy, ngài cũng không ngại thể hiện lập trường, thiết lập các mối liên hệ trực tiếp và cá nhân với các nhân vật chủ chốt trên trường quốc tế, như Netanyahu hay Putin; nói rõ ràng về hòa bình, nhưng từ chối bị thao túng chống lại nước Mỹ của Trump; và cố tình tránh vấn đề Trung Quốc (vụ Jimmy Lai).
Điều quan trọng nhất là việc ngài luôn trung thành với giáo lý chân truyền, với Học thuyết xã hội của Giáo hội. Ngài không ngừng rao giảng về giáo lý đó, bất chấp những chỉ trích của những ai không ưa thích ngài.
Đức Giáo Hoàng giữa cánh đồng ngô - trong chuyến thăm trạm phát sóng vô tuyến Vatican tại SM Galeria
Hiệp nhất
Việc trở về với truyền thống, với giáo lý chân truyền, đối với Đức Lêô, chính là để xây dựng lại Giáo hội, một Giáo hội đang quá căng thẳng và bị chia rẽ sâu sắc.
Chính ngài, vào ngày 18/5/2025, trong bài giảng khai mạc sứ vụ Phêrô, đã nói tới sứ vụ mà ngài được Chúa ủy thác, là "củng cố tình yêu và xây dựng sự hiệp nhất". Và, như ngài nói, ước nguyện đầu tiên của ngài chính là: "một Giáo hội hiệp nhất, dấu chỉ của hiệp thông, trở nên men cho một thế giới được hòa giải."
"Trong Chúa Kitô, chúng ta là một!" Đó là khẩu hiệu Giám mục của ngài, được ngài nhắc lại trong bài giảng, như một lời hiệu triệu, kêu gọi mọi thành phần dân Chúa, mọi dân tộc cùng hiệp nhất với nhau giữa một thế giới bị chia rẽ vì xung đột.
Suốt năm qua, nhiều lần ngài đã nhắc nhở các tín hữu Công Giáo rằng sự hiệp nhất là điều cốt lõi trong sứ mệnh của Giáo Hội, đồng thời, ngài cũng can đảm đối mặt với những mối đe dọa trực tiếp đến sự hiệp nhất đó.
Hai mối đe dọa lớn nhất thời gian qua, với ngài, là Con đường Đồng nghị của Giáo hội Đức và Huynh đoàn Piô X. Ngài đang dành thời gian lắng nghe và tìm cách giải quyết, bằng cách viện dẫn tới truyền thống hiệp nhất lâu đời trong Giáo hội.
Chính ngài, vào ngày 18/5/2025, trong bài giảng khai mạc sứ vụ Phêrô, đã nói tới sứ vụ mà ngài được Chúa ủy thác, là "củng cố tình yêu và xây dựng sự hiệp nhất". Và, như ngài nói, ước nguyện đầu tiên của ngài chính là: "một Giáo hội hiệp nhất, dấu chỉ của hiệp thông, trở nên men cho một thế giới được hòa giải."
"Trong Chúa Kitô, chúng ta là một!" Đó là khẩu hiệu Giám mục của ngài, được ngài nhắc lại trong bài giảng, như một lời hiệu triệu, kêu gọi mọi thành phần dân Chúa, mọi dân tộc cùng hiệp nhất với nhau giữa một thế giới bị chia rẽ vì xung đột.
Suốt năm qua, nhiều lần ngài đã nhắc nhở các tín hữu Công Giáo rằng sự hiệp nhất là điều cốt lõi trong sứ mệnh của Giáo Hội, đồng thời, ngài cũng can đảm đối mặt với những mối đe dọa trực tiếp đến sự hiệp nhất đó.
Hai mối đe dọa lớn nhất thời gian qua, với ngài, là Con đường Đồng nghị của Giáo hội Đức và Huynh đoàn Piô X. Ngài đang dành thời gian lắng nghe và tìm cách giải quyết, bằng cách viện dẫn tới truyền thống hiệp nhất lâu đời trong Giáo hội.
Đức Lêô gửi sứ điệp Urbi et Orbi kêu gọi chấm dứt chiến tranh và xây dựng Hòa bình, ngày 5/4/2026
Hòa Bình
Nếu việc kêu gọi sự hợp nhất Giáo hội là 1 điểm nhấn trong sứ vụ của Đức Lêô suốt năm qua, thì thái độ kiên quyết phản đối chiến tranh và kêu gọi hòa bình là nét đặc trưng nhất, khiến ngài bị nhiều người chỉ trích nhiều nhất.
Thật vậy, lời chào "Bình an cho các con!", là lời tuyên bố công khai đầu tiên khi đắc cử Giáo hoàng và suốt 1 năm qua, ngài đã mang "lời hòa bình" ấy ra sân khấu thế giới với tất cả các sắc thái của nó, bất cứ khi nào có cơ hội.
Trong đêm cầu nguyện cho Hòa bình, tối 12/4/2026, lặp lại lời của các vị tiền nhiệm đáng kính, ngài kêu gọi: "Chúng ta là một gia đình cùng biết khóc, biết hy vọng và biết đứng dậy. “Đừng bao giờ chiến tranh nữa, một cuộc phiêu lưu không lối thoát, đừng bao giờ chiến tranh nữa, vòng xoáy của tang tóc và bạo lực.” (Thánh Gioan Phaolô II, Lời cầu nguyện cho hòa bình, 2 tháng 2 năm 1991).
Thật vậy, lời chào "Bình an cho các con!", là lời tuyên bố công khai đầu tiên khi đắc cử Giáo hoàng và suốt 1 năm qua, ngài đã mang "lời hòa bình" ấy ra sân khấu thế giới với tất cả các sắc thái của nó, bất cứ khi nào có cơ hội.
Trong đêm cầu nguyện cho Hòa bình, tối 12/4/2026, lặp lại lời của các vị tiền nhiệm đáng kính, ngài kêu gọi: "Chúng ta là một gia đình cùng biết khóc, biết hy vọng và biết đứng dậy. “Đừng bao giờ chiến tranh nữa, một cuộc phiêu lưu không lối thoát, đừng bao giờ chiến tranh nữa, vòng xoáy của tang tóc và bạo lực.” (Thánh Gioan Phaolô II, Lời cầu nguyện cho hòa bình, 2 tháng 2 năm 1991).
Đức Lê ô trong chuyến thăm Guiné Xích Đạo
Trí tuệ nhân tạo và Công đồng Vatican II
Bên cạnh những mối bận tâm về hiệp nhất Hội thánh, về Hòa bình thế giới, ngay từ những ngày đầu tiên trên cương vị lãnh đạo giáo hội, Đức Lê ô đã cho thấy ngài không né tránh những vấn đề gai góc của thời đại, mà một trong những chủ đề gai góc, được ngài nhắc đến sớm nhất là Trí tuệ Nhân tạo.
Việc ngài đặt AI vào trung tâm diễn ngôn đầu tiên của mình không chỉ là một động thái mang tính chiến lược, mà còn là một lời kêu gọi khẩn thiết cho toàn Giáo hội: Phải bước vào thế giới mới này với đức tin sáng suốt, với lòng yêu mến sự thật và với tinh thần bảo vệ nhân vị.
Ngài không xem AI như một “vấn đề bên lề” mà như một “mặt trận trung tâm” trong sứ vụ mục vụ, luân lý và thần học của Giáo hội ở thế kỷ XXI.
Ngoài ra, suốt thời gian dài vừa qua, trong các bài giáo lý, ngài không ngừng nói về Công đồng Vatican II, về các Văn kiện của Công đồng.
Đối với ngài, trong bối cảnh thế giới hiện nay, Công đồng Vatican II là lời mời gọi can đảm của công lý và hòa bình, bởi Công đồng không chỉ đã mở ra con đường giúp Giáo hội hiệp nhất, nhưng cũng mở ra cho Giáo hội con đường đối thoại với những người thiện chí, nhằm xây dựng một thế giới công bằng và huynh đệ hơn.
Việc ngài đặt AI vào trung tâm diễn ngôn đầu tiên của mình không chỉ là một động thái mang tính chiến lược, mà còn là một lời kêu gọi khẩn thiết cho toàn Giáo hội: Phải bước vào thế giới mới này với đức tin sáng suốt, với lòng yêu mến sự thật và với tinh thần bảo vệ nhân vị.
Ngài không xem AI như một “vấn đề bên lề” mà như một “mặt trận trung tâm” trong sứ vụ mục vụ, luân lý và thần học của Giáo hội ở thế kỷ XXI.
Ngoài ra, suốt thời gian dài vừa qua, trong các bài giáo lý, ngài không ngừng nói về Công đồng Vatican II, về các Văn kiện của Công đồng.
Đối với ngài, trong bối cảnh thế giới hiện nay, Công đồng Vatican II là lời mời gọi can đảm của công lý và hòa bình, bởi Công đồng không chỉ đã mở ra con đường giúp Giáo hội hiệp nhất, nhưng cũng mở ra cho Giáo hội con đường đối thoại với những người thiện chí, nhằm xây dựng một thế giới công bằng và huynh đệ hơn.
- Ảnh trong bài: Vatican news
Cùng chủ đề
