Quy định của Giáo hội về các khoản quyên góp có mục đích rõ ràng

[nannerl]

Một người Công giáo muốn đóng góp một khoản tiền cho giáo xứ có quyền yêu cầu số tiền đó được sử dụng đúng mục đích đã định. Giáo hội buộc phải tôn trọng theo quy định rõ ràng trong Bộ Giáo Luật.​

---

Lễ khởi công xây dựng nhà thờ Nam Định. Ảnh: TGP Hà Nội​

Có một trường hợp là anh Giuse A, dự định quyên góp một số tiền lớn để giáo xứ có thể xây thêm một dãy phòng học Giáo lý, với mong muốn là khoản tiền này sẽ để lại một công trình lâu dài, phục vụ cho việc giảng dạy đức tin trong giáo xứ. Tuy nhiên, một kế toán của giáo xứ lại gợi ý rằng số tiền có thể dùng để trả nợ hoặc chi cho các nhu cầu khác. Điều này khiến anh Giuse A băn khoăn liệu có thể rằng buộc điều kiện sử dụng số tiền anh đã quyên góp hay không.

Theo Điều 1300 Bộ Giáo luật, "các ý muốn của các tín hữu dâng cúng hoặc để lại tài sản nhằm những mục tiêu đạo đức, hoặc qua hành vi có giá trị khi còn sống hoặc qua hành vi có giá trị lúc đã chết, một khi đã được chấp nhận cách hợp pháp, phải được thi hành hết sức cẩn thận, ngay cả về cách thức quản trị và sử dụng tài sản."

Nếu giáo xứ đồng ý nhận tiền với điều kiện xây mới, số tiền đó không thể dùng cho việc khác, như trả nợ hay chi phí vận hành. Trách nhiệm giám sát việc thực hiện thuộc về giám mục giáo phận (x. Điều 1301 Triệt 1). Trong trường hợp cơ sở thuộc một dòng tu, trách nhiệm này có thể thuộc về bề trên của dòng.

Tuy nhiên, giáo xứ cũng có quyền từ chối nếu thấy dự án không khả thi - ví dụ thiếu quỹ duy trì lâu dài hoặc chưa cần thiết. Trong trường hợp đó, khoản quyên góp phải được từ chối, hoặc thương lượng lại mục đích với người tặng.

Ảnh: Giaophanhatinh.com​

Vấn đề này không chỉ giới hạn trong Giáo hội. Nếu một khoản tiền được để lại với mục đích cụ thể, người nhận không thể sử dụng vào việc khác.

Còn với các khoản quyên góp không kèm điều kiện, giáo xứ có toàn quyền sử dụng theo nhu cầu chung. Như tiền khuyên giáo vào mỗi Chúa Nhật thường được chi cho hoạt động mục vụ, sửa chữa cơ sở, trả lương ban phục vụ hoặc nghĩa vụ đóng góp cho giáo phận (x. Giáo luật điều 1263). Giáo dân không thể yêu cầu quản lý chi tiết, nhưng có thể tin tưởng hội đồng tài chính và cha xứ. Nếu xảy ra sai phạm nghiêm trọng, giám mục là người có thẩm quyền xử lý.

Đối với trường hợp của anh Giuse A, bước đi đúng đắn là làm việc trực tiếp với cha xứ, trình bày rõ mong muốn và điều kiện sử dụng khoản tiền. Nếu giáo xứ chấp nhận, họ buộc phải thực hiện đúng cam kết. Nếu không, cần cân nhắc phương án khác hoặc tìm công trình khác phù hợp.

Nguyên tắc nền tảng của Giáo hội ở đây rất rõ, khi đã chấp nhận hợp pháp, mọi tặng phẩm cho mục đích đạo đức phải được sử dụng đúng theo ý định của người tặng. Vì vậy, để tránh hiểu lầm và bảo đảm sự minh bạch, cả người tặng và người nhận cần trao đổi rõ ràng ngay từ đầu, thay vì chỉ dựa vào thiện chí. Điều này vừa bảo vệ ý nguyện của ân nhân, vừa giúp Giáo hội sử dụng tốt nhất những nguồn lực được trao phó.​