Quy trình tôn phong một thánh Tiến sĩ Hội thánh?

[nannerl]

Đức Giáo hoàng Lêô XIV thông báo sẽ chính thức tôn phong Thánh John Henry Newman làm Tiến sĩ Hội Thánh, nhân vật thứ 38 được nhận danh hiệu cao quý này trong lịch sử Công giáo. Quyết định được công bố qua Tông thư ngày 31/7/2025, sau khi Vatican hoàn tất quá trình thẩm định kéo dài nhiều năm.​

---

Chân dung thánh John Henry Newman - vị Tiến sĩ Hội Thánh mới nhất của Giáo hội. Ảnh: Vatican News​

Theo truyền thống Giáo hội, danh hiệu Tiến sĩ Hội Thánh nhằm giới thiệu một vị thánh có học thuyết xuất sắc và đời sống gương mẫu, để làm mẫu mực cho Dân Chúa.

Đây là một tiến trình khắt khe, chỉ được khởi xướng khi đã có đơn thỉnh nguyện gửi trực tiếp tới Đức Giáo hoàng. Đơn thường do Hội đồng Giám mục, một Dòng tu hay một học viện Công giáo đệ trình.

Nếu đồng ý, Đức Giáo hoàng sẽ chuyển hồ sơ tới Bộ Phong Thánh để tiến hành đánh giá sơ bộ. Tài liệu trung tâm của tiến trình – gọi là positio – được biên soạn nhằm tổng hợp toàn bộ đời sống, nhân đức và ảnh hưởng của ứng viên. Hồ sơ này sau đó được xem xét bởi một ủy ban các nhà thần học, rồi trình lên các hồng y và giám mục thuộc Bộ, trước khi chuyển tới Đức Giáo hoàng để ra quyết định cuối cùng.

Ảnh: Philip Kosloski​

Giáo hội quy định ba tiêu chuẩn bắt buộc để một vị thánh được tôn phong Tiến sĩ Hội Thánh.​

• Thứ nhất là eminens doctrina: học thuyết phải có giá trị xuất sắc, ảnh hưởng sâu rộng đến thần học, được Huấn quyền sử dụng, mang tính chính thống, đổi mới và phổ quát.​
• Thứ hai là insignis vitae sanctitas: đời sống thánh thiện phi thường, được minh chứng qua việc đã được phong thánh.​
• Thứ ba là ecclesiae declaratio: tuyên bố chính thức của Giáo hội, do Đức Giáo hoàng hoặc một Công đồng chung ban hành.​

Việc tuyên phong thường được công bố qua một Tông thư kèm lời giải thích lý do và ý nghĩa của học thuyết, tiếp theo là một thánh lễ trọng thể. Sau đó, lịch phụng vụ của Giáo hội sẽ ghi chú riêng để kính nhớ vị Tiến sĩ mới.

Kể từ đầu triều đại Giáo hoàng Lêô XIV, đây là lần phong Tiến sĩ Hội Thánh đầu tiên. Trong thập kỷ qua, hai vị khác cũng được tuyên phong: Thánh Grêgôriô thành Narek năm 2015 và Thánh Irênê thành Lyon năm 2022, đều dưới triều Giáo hoàng Phanxicô.​