Thành viên
- Tham gia
- 20/5/25
- Bài viết
- 71
- Chủ đề Author
- #1
Đức Giáo hoàng Lêô XIV gửi sứ điệp đến Hội nghị Thường niên lần thứ hai về Trí tuệ nhân tạo, Đạo đức và Quản trị Doanh nghiệp, diễn ra tại Rôma và Vatican vào tháng 6/2025. Trong sứ điệp, ngài nhấn mạnh AI là công cụ phải được sử dụng vì sự phát triển toàn diện của con người và xã hội, đồng thời cảnh báo nguy cơ đánh mất cảm thức về điều nhân bản nếu để công nghệ vượt lên trên phẩm giá con người.
Ảnh: Vatican Media
SỨ ĐIỆP CỦA ĐỨC GIÁO HOÀNG LÊÔ XIV
Gửi các tham dự viên Hội nghị Thường niên lần thứ hai về Trí tuệ nhân tạo, Đạo đức và Quản trị Doanh nghiệp
(Palazzo Piacentini, Via Veneto – trụ sở Bộ Doanh nghiệp và “Made in Italy” (Mimit) –
và tại Sala Regia của Phủ Tông Tòa, Vatican, ngày 19-20 tháng 6 năm 2025)
Nhân dịp Hội nghị Thường niên lần thứ hai tại Rôma về Trí tuệ nhân tạo, tôi thân ái gửi lời cầu chúc tốt đẹp đến tất cả quý vị tham dự. Sự hiện diện của quý vị chứng tỏ nhu cầu cấp bách phải có một suy tư nghiêm túc và một cuộc đối thoại liên lỉ về chiều kích luân lý vốn có của AI, cũng như việc quản trị trách nhiệm trong lãnh vực này. Tôi rất vui mừng khi thấy ngày thứ hai của Hội nghị được tổ chức tại Phủ Tông Tòa, như một dấu chỉ rõ ràng cho thấy Giáo hội mong muốn hiện diện trong những cuộc đối thoại có ảnh hưởng trực tiếp đến hiện tại và tương lai của đại gia đình nhân loại.
Cùng với tiềm năng phi thường có thể mang lại lợi ích cho nhân loại, sự phát triển nhanh chóng của AI cũng đặt ra những câu hỏi sâu xa hơn về cách sử dụng đúng đắn công nghệ này để kiến tạo một xã hội toàn cầu công bằng và nhân bản hơn. Ở đây, dù AI là một sản phẩm xuất sắc của trí tuệ con người, nhưng nó “trước hết và trên hết chỉ là một công cụ” (Đức Thánh Cha Phanxicô, Bài diễn văn tại Phiên họp G7 về Trí tuệ nhân tạo, 14.6.2024). Tự bản chất, công cụ luôn quy chiếu về trí tuệ con người đã sáng tạo ra nó, và sức mạnh luân lý của nó phần lớn tùy thuộc vào ý hướng của người sử dụng. Trong nhiều trường hợp, AI đã được dùng theo hướng tích cực, thậm chí cao quý, để thúc đẩy công bằng; nhưng đồng thời, nó cũng có thể bị lạm dụng vì lợi ích ích kỷ, gây thiệt hại cho tha nhân, hoặc tệ hơn, để khơi mào xung đột và bạo lực.
Về phần mình, Giáo hội mong muốn đóng góp cho cuộc đối thoại bình thản và sáng suốt về những vấn đề khẩn thiết này, bằng cách nhấn mạnh trước hết đến nhu cầu cân nhắc mọi hệ quả của AI dưới ánh sáng của “sự phát triển toàn diện của con người và xã hội” (Note Antiqua et Nova, số 6). Điều này có nghĩa là phải quan tâm đến thiện ích của con người không chỉ về mặt vật chất, mà còn cả về trí tuệ và thiêng liêng; đồng thời bảo vệ phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi người, cũng như tôn trọng sự phong phú và đa dạng văn hóa, tinh thần của các dân tộc trên thế giới. Sau cùng, lợi ích hay nguy cơ của AI cần phải được lượng giá chính xác theo tiêu chuẩn luân lý cao cả này.
Đáng tiếc thay, như Đức Thánh Cha Phanxicô quá cố đã chỉ ra, xã hội chúng ta hôm nay đang trải qua một tình trạng “đánh mất, hoặc ít nhất là bị che khuất, cảm thức về điều nhân bản.” Thực trạng ấy đặt ra cho tất cả chúng ta một thách đố phải suy tư sâu xa hơn về bản chất đích thực và tính độc đáo của phẩm giá nhân loại được chia sẻ chung (Bài diễn văn tại Phiên họp G7 về Trí tuệ nhân tạo, 14.6.2024). AI, đặc biệt là AI tạo sinh, đã mở ra những chân trời mới trên nhiều lãnh vực – từ y học cho đến khoa học – nhưng cũng nêu lên những vấn nạn đáng lo ngại về tác động của nó trên khả năng mở ra với sự thật và vẻ đẹp, trên khả năng riêng biệt của con người trong việc nắm bắt và cảm nghiệm thực tại. Việc thừa nhận và tôn trọng những gì làm nên nét đặc thù của con người là điều thiết yếu trong bất cứ khung đạo đức nào nhằm quản trị AI một cách thỏa đáng.
Tất cả chúng ta, tôi tin chắc, đều quan tâm đến trẻ em và người trẻ, cũng như những hệ quả có thể có của việc sử dụng AI trên sự phát triển trí tuệ và thần kinh của các em. Giới trẻ cần được nâng đỡ chứ không bị cản trở trên hành trình trưởng thành và lãnh nhận trách nhiệm đích thực. Các em chính là niềm hy vọng của chúng ta cho tương lai, và sự lành mạnh của xã hội tùy thuộc vào việc các em có được tạo điều kiện phát huy các khả năng Chúa ban, để có thể đáp lại đòi hỏi của thời đại và nhu cầu của tha nhân bằng một tinh thần tự do và quảng đại. Chưa bao giờ có một thế hệ nào được tiếp cận nhanh chóng đến thế với một khối lượng thông tin khổng lồ như nhờ AI ngày nay. Nhưng một lần nữa, khả năng truy cập dữ liệu – dù bao la đến đâu – cũng không thể đồng nghĩa với trí tuệ, vốn “luôn bao hàm sự mở ra của con người trước những câu hỏi nền tảng của cuộc sống, và phản ánh định hướng hướng về Chân lý và Thiện hảo” (Antiqua et Nova, số 29). Sau cùng, sự khôn ngoan đích thực liên quan nhiều hơn đến việc nhận ra ý nghĩa thật sự của cuộc sống, hơn là số lượng dữ liệu có trong tầm tay.
Trong ánh sáng ấy, anh chị em thân mến, tôi bày tỏ hy vọng rằng các cuộc thảo luận của quý vị cũng sẽ xem xét AI trong bối cảnh cần thiết của một “cuộc học hỏi liên thế hệ,” giúp giới trẻ biết hội nhập sự thật vào đời sống luân lý và thiêng liêng, nhờ đó các em có thể đưa ra những quyết định trưởng thành và mở ra con đường tiến tới một thế giới hiệp thông và liên đới hơn (x. ibid., số 28). Công việc được đặt ra cho quý vị không hề dễ dàng, nhưng lại hết sức quan trọng. Khi cám ơn quý vị vì những nỗ lực hôm nay cũng như trong tương lai, tôi thân ái cầu chúc cho quý vị và gia quyến được tràn đầy phúc lành của Thiên Chúa về sự khôn ngoan, niềm vui và bình an.
Tại Vatican, ngày 17 tháng 6 năm 2025
LÊÔ PP. XIV
Nguồn: Vatican.va
Cùng chủ đề
