Trả lời cho lối nghĩ: 'Tôi tin có Chúa, nhưng tôi không tin Giáo Hội"

[con sóng nhỏ]

Ngày nay, có một câu nói ngày càng trở nên phổ biến: “Tôi tin có Chúa, nhưng tôi không tin Giáo Hội.” Nhiều người trẻ – kể cả những người đã từng lớn lên trong đức tin – chia sẻ rằng họ cảm thấy gần gũi với Đức Giêsu, với tinh thần Tin Mừng, nhưng lại thấy xa lạ, thậm chí chán ghét các cơ cấu tổ chức và các hành vi đáng tiếc trong Giáo Hội.​

Câu hỏi được đặt ra: Trong một thế giới tục hóa sâu rộng như hiện nay, Giáo Hội còn giữ được vai trò gì không? Hay đúng hơn: Nếu vẫn tin vào Chúa, liệu người ta có thể chối bỏ Giáo Hội mà vẫn sống đúng với Tin Mừng?​

Hồng y Joseph Ratzinger (sau này là Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI) đã từng trả lời câu hỏi này một cách rất sâu sắc trong cuộc đối thoại với nhà báo Seewald, được ghi lại trong sách Thiên Chúa và Trần Thế (2000). Để thuận tiện cho dòng suy nghĩ, phù hợp với bối cảnh ra đời của cuốn sách, bài viết thường gọi ngài bằng tên “Ratzinger”.​

---

Ảnh: giaophanlongxuyen.org​

​

Quan điểm của hồng y Ratzinger: Không thể có Chúa mà chối bỏ Giáo Hội​

Hồng y Ratzinger thừa nhận rằng Giáo Hội có nhiều gương xấu và yếu đuối – đó là sự thật không thể chối cãi. Tuy nhiên,theo ngài, Giáo Hội không tồn tại vì tài năng hay công lao của chúng ta, mà bởi vì có một bàn tay nào đó nâng đỡ, nếu Giáo Hội chỉ là một tổ chức thuần túy nhân loại, nó đã sụp đổ từ lâu rồi.​

Giáo Hội trong một quốc gia có thể rất mạnh về tổ chức, nhưng nếu đức tin gẫy đổ, sức mạnh tổ chức kia trước sau rồi cũng sớm đổ theo. (Thiên Chúa và Trần Thế; trang 25)

Câu nói nổi tiếng “Chúa thì được, nhưng Giáo Hội thì không” được Hồng y xem là một phản ứng dễ hiểu nhưng nguy hiểm. Vì một khi người ta chỉ muốn tin vào một “Thiên Chúa riêng tư”, không gắn với cộng đoàn đức tin, thì rốt cuộc, “người ta biến Chúa thành một ý niệm trừu tượng, một biểu tượng cho cảm xúc thiêng liêng, chứ không phải một Đấng sống động đang hành động trong lịch sử”.

Ngài trích lời thánh Cyprianô: “Ai không nhận Giáo Hội làm mẹ thì cũng không thể nhận Thiên Chúa làm Cha.” Và giải thích: điều này không có nghĩa là ai ngoài Giáo Hội đều sa hỏa ngục, nhưng khẳng định một chân lý thiêng liêng: “Không ai có thể tự mình đến với Đức Kitô, mà không qua thân thể Ngài là Giáo Hội”
​

Ý nghĩa thần học: Giáo Hội là nhiệm thể Đức Kitô, không phải tổ chức thuần túy​

Hồng y Ratzinger giải thích rất rõ: chữ Ekklesia – Giáo Hội – nghĩa là “những người được Chúa gọi lại với nhau”. Giáo Hội là cộng đoàn những người thuộc về Chúa, là “đền thờ sống động”, nơi Thiên Chúa hiện diện trong dân Ngài. Không thể có đức tin Kitô giáo mà không có chiều kích cộng đoàn – thân thể.

Đức tin không thể là một hành vi “cá nhân thuần túy”, vì “được Chúa nhận là con cũng là được gia nhập vào gia đình Chúa.” Chính vì thế, khi người ta nói “Tôi tin Chúa nhưng không tin Giáo Hội,” họ đã phủ nhận bản chất của đức tin Kitô giáo.
​

Liên hệ với thực tiễn: Vì sao nhiều người Việt cũng nói “Tôi tin có Chúa nhưng không đi nhà thờ”?​

Ở Việt Nam, không thiếu người vẫn xưng mình là “người tin vào Chúa”, “có đạo trong tim”, nhưng không gắn bó với cộng đoàn giáo xứ, không lãnh nhận các bí tích. Một số khác lại quay lưng với Giáo Hội vì những gương xấu của linh mục hay giáo dân.

Chúng ta cần một cái nhìn trưởng thành hơn: yêu Giáo Hội không phải vì Giáo Hội toàn hảo, mà vì đó là nơi Chúa đã chọn để hiện diện và ban ơn cứu độ.

Hồng y Ratzinger cũng chia sẻ thêm "Bao lâu còn chung đụng với con người, bấy lâu còn có những chuyện khó chịu. Nhưng người ta cũng không bỏ gia đình mình, khi có chuyện bực lòng ; nhất là khi tình yêu nối kết gia đình còn mạnh hơn, khi tình yêu đó là nguyên lực đỡ nâng mình." (Thiên Chúa và Trần Thế, trang 26)

Ảnh: gpbanmethuot.net​

​

Một vài câu hỏi suy tư​

• Bạn có đang bị ảnh hưởng bởi câu nói “Chúa thì được, nhưng Giáo Hội thì không”? Tại sao?​
• Bạn có từng chứng kiến những gương xấu trong Giáo Hội khiến bạn mất niềm tin? Làm sao để vượt qua?​
• Bạn có thấy Giáo Hội như một người mẹ không? Hay chỉ là một “hệ thống”?​
• Liệu có thể yêu mến Chúa thật lòng mà dửng dưng với thân thể Ngài là Giáo Hội?​

Trong Thiên Chúa và Trần Thế, Hồng y Ratzinger giúp ta hiểu rằng: tin vào Chúa không thể tách rời khỏi việc gắn bó với Giáo Hội. Dù Giáo Hội có lúc yếu đuối, có những vết nhơ trong lịch sử, thì vẫn là nơi Chúa đang dùng để cứu độ và đồng hành với nhân loại. Nếu bỏ Giáo Hội, ta chỉ còn lại một niềm tin trừu tượng và cá nhân, không đủ để bước đi trong cuộc sống đầy thử thách này.​