Vatican đối mặt làn sóng video deepfake giả mạo Đức Lêô XIV

[nannerl]

Vatican đang phải chật vật xử lý tình trạng lan truyền nhanh chóng các video giả mạo Đức Giáo hoàng Lêô XIV được tạo bằng trí tuệ nhân tạo, trong đó ngài bị gán phát biểu về những chủ đề gây tranh cãi như Donald Trump, Charlie Kirk hay thậm chí ngày Tận thế.​

---

Những bức ảnh do AI tạo ra về Giáo hoàng Lêô XIV dường như ngã xuống cầu thang bên ngoài Quảng trường Thánh Phêrô đã lan truyền trên internet vào tháng 6. Ảnh chụp màn hình​

Bộ Truyền thông Vatican cho biết đã báo cáo hàng trăm tài khoản, chủ yếu trên YouTube, đăng tải các video deepfake từ khi Đức Lêô XIV bắt đầu triều đại giáo hoàng.

Hàng loạt kênh YouTube phát tán video giả, một số giả giọng Đức Giáo hoàng, số khác giả giọng người phiên dịch. Tất cả đều dùng trí tuệ nhân tạo để khiến ngài nói những điều chưa bao giờ thốt ra.

Dù phần lớn video chỉ đạt vài trăm lượt xem, một số clip đã thu hút hàng trăm nghìn lượt. Một video dài 25 phút cáo buộc Đức Giáo hoàng “lên tiếng về vụ ám sát Charlie Kirk” đã đạt hơn 445.000 lượt xem trong tuần đầu. Một video khác, đăng ngay sau khi Đức Lêô được bầu, giả cảnh ngài ca ngợi lãnh đạo đảo chính ở Burkina Faso, thu hút ít nhất một triệu lượt xem trước khi bị xóa.

Thuật ngữ deepfake, ra đời chưa đầy một thập kỷ, chỉ các video, hình ảnh hay âm thanh được chỉnh sửa để khiến nhân vật trong đó làm hoặc nói điều họ chưa từng làm. Đức Lêô không phải vị giáo hoàng đầu tiên bị chế tác hình ảnh. Năm 2023, ảnh giả Đức Phanxicô mặc áo phao trắng từng gây bão mạng.

Ảnh do AI tạo ra về Đức Phanxicô​

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Đức Lêô kể lại việc bị một người quen lo lắng hỏi thăm sau khi xuất hiện hình ảnh giả ngài “ngã cầu thang” trước Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô. Hình ảnh đó hoàn toàn do AI tạo ra.

Vatican đã cảnh báo về nguy cơ deepfake trong bản tin tháng 8, kêu gọi người dùng báo cáo các bài viết và video khả nghi.

“Đáng tiếc, mỗi ngày chúng tôi nhận hàng chục báo cáo về các tài khoản giả sử dụng hình ảnh và giọng nói của Đức Giáo hoàng. Khối lượng quá lớn khiến không thể công khai phản bác từng trường hợp,” bản tin nêu.

Tòa Thánh cho biết ngoài việc báo cáo, họ đang tập trung nâng cao nhận thức cộng đồng về hiện tượng mới này và khuyến khích giáo dục truyền thông. Nếu không tìm thấy trên trang web của Tòa Thánh, rất có thể đó là giả mạo.​