Việc cúng Tổ nghề có phù hợp với đức tin Công giáo hay không?

[nannerl]

Tại Việt Nam, mỗi năm đến ngày giỗ Tổ nghề, nhiều người trong cùng một ngành nghề lại quy tụ để tưởng nhớ vị tiền nhân đã khai sáng hay truyền dạy nghề nghiệp. Tuy nhiên, với người Công giáo, việc cúng Tổ nghề có phù hợp với đức tin Công giáo hay không? Nên hay không nên thực hành tập tục này?​

---

Ảnh: 24h.com​

Theo truyền thống dân gian, “Tổ nghề” (còn gọi là Tiên sư, Sư tổ, hoặc Ông Tổ nghề) là người đầu tiên sáng lập, khai sinh hoặc có công phát triển một ngành nghề trong xã hội.

Ví dụ, dân làm gốm có tổ nghề là Lưu Phong Tú, thợ mộc tôn Đức Thánh Lỗ Ban, thợ may kính nhớ bà Nguyễn Thị Sen, người được xem là thầy dạy nghề may đầu tiên trong cung đình xưa.

Ngày giỗ Tổ nghề thường là dịp các thợ, nghệ nhân, học trò cùng tụ họp dâng hương tưởng nhớ và cầu chúc cho công việc thuận lợi. Tục lệ này, xét về mặt văn hóa, là một biểu hiện của tinh thần “tôn sư trọng đạo” và lòng biết ơn đối với người đi trước, mang giá trị nhân văn của người Việt.

Ảnh: haitrieu.com​

Để xét hành vi này có phù hợp với đức tin Công giáo hay không, cần đối chiếu vào "Bản hướng dẫn việc tôn kính tổ tiên" của Hội Đồng Giám mục Việt Nam. Trong đó tại Điều 12 nhấn mạnh:

"Tín hữu Công giáo có thể, thậm chí nên chủ động thi hành và tham dự vào những cử chỉ, thái độ và nghi lễ, tự thân hoặc do bối cảnh, mang ý nghĩa thuần túy văn hóa đạo hiếu. Những thực hành ấy chỉ nhằm biểu lộ lòng tưởng nhớ, biết ơn và tôn kính đối với ông bà tổ tiên, các vị thành hoàng, các vị tiên sư, các vị tổ nghề, các vị thánh hiền, các vị anh hùng, ân nhân của dân tộc và nhân loại, theo Điều Răn Thứ Tư."

Như vậy, nếu việc cúng Tổ nghề chỉ mang ý nghĩa tri ân, tưởng nhớ và tôn kính, không hàm ý tôn giáo, người Công giáo hoàn toàn được phép tham dự. Việc thắp nén hương, cúi đầu, hoặc dâng lời cầu nguyện cho các vị tiền bối là hành vi văn hóa thể hiện lòng hiếu kính, phù hợp với tinh thần “thảo kính cha mẹ” mà Thiên Chúa truyền dạy.

Ảnh: andole.vn​

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng, "tín hữu Công giáo không thể chủ động tổ chức và tham dự vào những cử chỉ, thái độ và nghi lễ, tự thân hay do hoàn cảnh, không phù hợp với đức tin Công giáo. Những thực hành ấy biểu lộ sự lệ thuộc và lòng tùng phục đối với một thụ tạo nào đó như thể đang thờ phượng Thiên Chúa, vì thế nghịch với Điều Răn Thứ Nhất." (ibid.)

Do đó, nếu nghi thức “cúng Tổ nghề” mang tính tín ngưỡng, cầu tài, cầu lộc, khấn xin thần nghề phù hộ, hoặc sử dụng hình thức tế lễ, vàng mã, khấn vái như thờ thần, thì người Công giáo không được phép tham dự, và tuyệt đối không được phép làm. Những thực hành ấy đã biến thành hành vi thờ phượng thụ tạo, đi ngược lại đức tin.

Nói tóm lại, người Công giáo được phép tham dự việc cúng Tổ nghề nếu nghi lễ đó mang ý nghĩa văn hóa - tri ân, biểu lộ lòng kính trọng đối với các bậc tiền nhân. Và không được phép nếu nghi thức ấy mang tính thờ phượng, cầu tài hay mê tín, vì điều đó vi phạm Điều Răn Thứ Nhất.

Trong mọi hoàn cảnh, người tín hữu được mời gọi phân định với lương tâm ngay lành, tham dự với ý hướng trong sáng và bác ái, và luôn hướng mọi hành động về vinh danh Thiên Chúa, Đấng là nguồn gốc mọi ơn lành và mọi công việc thiện hảo của con người.​