Sống để cho đi, sống để chia sẻ

[dinh vuong]

Sau một ngày bận rộn với biết bao công việc, cuối cùng, tôi cũng được trở về nhà. Nhà, nghĩa tích cực, nơi để ở, điểm tựa yêu thương của sự chăm sóc, ủi an, chia sẻ, động viên. Nhà thì phải có mái. Mái nhà che nắng che mưa, để che chở lối sống cộng đồng gia đình. Đó là ‘tổ ấm’ yêu thương.​

Nhà không phải nơi ở ‘tạm bợ - qua ngày’ trống trải, nhiều lúc là ‘nhà tù’ giam hãm sự hiểu biết, thông cảm bằng sự im lặng đến ngột ngạt. Nhà có yêu - có thương là nơi bạn tìm thấy một bầu khí ấm áp ở những gương mặt thân quen. Cuộc sống của chúng ta luôn mang ý nghĩa sống cộng đồng, đo đó, khi về nhà bạn liên kết mọi người qua từng câu chuyện sống, là cơ hội giao lưu, nhưng trên hết, khi sống trong nhà, cuộc sống bớt cô đơn.

Bài viết này mong được chia sẻ những trải nghiệm cá nhân cũng như lúc quan sát những điều ‘được - mất’ ở những thăng trầm của cuộc sống mang sắc thái cộng đồng (gia đình, hội đoàn, khu xóm hay cộng đồng ở một số dòng tu (có cả Phật giáo).​

---

Sống cộng đồng là gì?​

Sống cộng đồng là để “cho đi & chia sẻ” cái tôi của mình với người khác nhưng vẫn đảm bảo sự riêng tư. Ngày hôm nay, lối sống này ngày càng hấp dẫn những người tìm kiếm sự thân thiện và một môi trường năng động.
​

Tại sao nên sống trong cộng đồng?​

Câu trả lời nằm ở vô vàn lợi ích mà lối sống này mang lại. Dù bạn là ai, ở đâu và làm gì, thì lối sống cộng đồng đều mang lại nhiều lợi ích không thể phủ nhận:
​

Tạo kết nối xã hội​

Xã hội ngày hôm nay, thay đổi không ngừng, thay đổi đến ‘chóng mặt – trở tay không kịp’, lúc bấy giờ, chúng ta cảm thấy cô đơn khi tìm mọi cách mau chóng thích nghi, đó là nghịch lý khi tìm kiếm lối sống cộng đồng. Lối sống cộng đồng đòi hỏi sự chấp nhận những tương tác (cá tính) chân thực giữa người với người.

Bạn sẽ làm gì ở ngáy mới? mời bạn bè, nếu được, nhâm nhi tách cà phê buổi sáng và chia sẻ công việc sẽ làm, trong khoảnh khắc giản đơn này, trao nhau nụ cười hay một cuộc trò chuyện ‘tiếu lâm’ ngẫu hứng… và đó là nét nhân văn sưởi ấm trái tim.

Buổi tối cũng cũng vậy: hãy kết nối với nhau qua một ‘bữa nhậu’ ngẫu hứng (mỗi người mang một món ăn) đừng bỏ qua tiếng cười, lời thăm hỏi, chút ‘an ủi & vổ về”... Những khoảnh khắc thân mật này tạo nên những kỷ niệm đáng nhớ và vun đắp những mối quan hệ bền chặt. Những mối quan hệ này đôi khi trở thành tình bạn đích thực, thậm chí còn vượt xa cả việc sống chung. Sống trong một cộng đồng, bạn không chỉ chia sẻ không gian sống mà còn chia sẻ những trải nghiệm làm phong phú thêm cuộc sống thường nhật.

Nhờ ‘cộng đồng’ chúng ta dễ dàng tìm ‘nơi trú ngụ’​

Ở các thành phố lớn như Tp HCM, việc tìm kiếm nhà ở giá rẻ có thể trở thành một vấn đề nan giải. Thật khó để kiếm được nơi ở như ý nhưng vẫn có đấy những kiếm tìm khi hai ba người ‘hùn hạp’ với nhau, khi có ‘chức sắc tôn giáo quan tâm’, ‘nhà từ thiện’ quen biết tìm kiếm… và đó là sự thỏa hiệp phài có (không phải’ chẳng đặng đừng’)
​

Đừng để ‘cô đơn’ ám ảnh​

Sống một mình mang lại sự thoải mái, nhưng đôi khi nỗi cô đơn có thể trở nên quá sức chịu đựng, đặc biệt là khi bạn làm mọi việc một mình ở nhà hoặc vừa đến một chỗ ở mới - xa lạ, bạn không quen biết ai.

Sống chung (cộng đồng) là giải pháp tốt cho sự liên kết yêu thương. Thay vì trở về nơi ở trống trải, bạn cảm nhận sức mạnh của ‘hiệp nhất’ sẽ có người ở đó trò chuyện, cùng ăn uống, hoặc đơn giản là trao đổi vài câu. Những người hàng xóm cùng chia sẻ không gian sống với bạn sẽ trở thành một sự hiện diện đáng tin cậy trong cuộc sống thường nhật, là ngọn hải đăng soi sáng giữa chốn đô thị phồn hoa.

Sống chung khuyến khích tương tác xã hội và mang đến môi trường sống thân thiện hơn.
​

Những phiền toái của cuộc sống cộng đồng?​

Hẳn nhiên, sống cộng đồng không phải lúc nào cũng trải đầy hoa hồng. Bạn phải biết thích nghi với người khác và kiên nhẫn. Hãy tưởng tượng bạn trở về nhà trong tình trạng kiệt sức, chỉ muốn nghỉ ngơi, nhưng nơi ờ chung của bạn lại đang có một bữa tiệc do bạn thân của bạn hoặc hàng xóm của bạn. Dù sao thì, đứng ngoài cuộc chẳng được gì, lúc ấy thích nghi, hoà nhập “cho mình vui với’…

Những phiền toái nhỏ nhặt này có thể tích tụ và gây căng thẳng nếu không được xử lý đúng cách. Điều quan trọng là phải giao tiếp để tránh những bất tiện này lấn át và làm hỏng vĩnh viễn tâm trạng tốt đẹp chung!

Những quy tắc của cuộc sống cộng đồng là gì?​

Chấp nhận sống chung (sống cộng đồng) là chấp nhận sự hiện hữu bất toàn của người khác và không vì thế sống theo ngẫu hứng. Hãy lập một nội quy nhò và mọi người đồng thuận:
​

Tôn trọng lẫn nhau​

Trong một cộng đồng, chắc chắn sẽ có những khác biệt về lối sống, tính cách và văn hóa. Vì vậy, điều quan trọng là thể hiện sự khoan dung và thấu hiểu. Tôn trọng cũng bao gồm lắng nghe và giao tiếp: đừng ngần ngại bày tỏ nhu cầu và kỳ vọng của mình, đồng thời vẫn tiếp thu những nhu cầu và kỳ vọng của người khác.
​

Vệ sinh sạch sẽ ​

“Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm’ điều tệ hại của sống chung là ý thức về vệ sinh bị xem nhẹ. Vệ sinh thường là một chủ đề nhạy cảm trong cộng đồng. Không lựa lời khi nhắc nhở ‘Ý thức Vệ sinh chung’, dễ gây ra bất hoà dẫn đến đổ vỡ tình bạn. Một không gian chung được vệ sinh tốt, góp phần rất lớn vào sự hài hòa tổng thể.
​

An toàn nơi ở​

Điều này có nghĩa là phải chú ý đến các chi tiết nhỏ như khóa cửa khi ra ngoài, báo cáo sự cố kỹ thuật hoặc tôn trọng đồ đạc của người khác. Bằng cách đảm bảo an toàn tập thể, bạn sẽ góp phần tạo ra một môi trường mà mọi người đều cảm thấy thoải mái.

Sống chung không chỉ đơn thuần là cùng chung một mái nhà: nó mở ra cánh cửa cho những kết nối sâu sắc giữa người với người. Dĩ nhiên, giống như bất kỳ sự thay đổi nào, nó cũng đi kèm với những thách thức riêng, nhưng với sự giao tiếp cởi mở, tôn trọng lẫn nhau và một chút linh hoạt, bạn sẽ có mọi thứ cần thiết để biến trải nghiệm sống chung của mình thành một thành công.

Tin Mừng và lối sống cộng đồng "sống chung"​

Chúa Giêsu mời gọi chúng ta không phải là một lối sống cộng đồng mang tính loại trừ, nhưng là cộng đồng kêu gọi yêu thương; không phải là một cộng đồng chia rẽ, nhưng là một cộng đồng của sự liên kết; không phải là một cộng đồng thoạt xem có đồng nhất nơi từng cử chỉ, lời ăn tiếng nói trông thấy rõ nhưng là một cộng đồng của những mảnh ghép đầy màu sắc của người tàn tật và người khỏe mạnh, người nghèo và người giàu, với đủ mọi màu da và điều kiện.

Giữa những cám dỗ cô đơn muốn rút lui, có nguy cơ bị giam cầm, sự sống & sức sống bị huỷ diệt, Chúa Kitô không ngừng mở ra một lối thoát. Cộng đồng mà chúng ta được kêu gọi xây dựng không phải là một nhóm "số ít người hạnh phúc". Sự phục sinh mà chúng ta sống được đặt dưới dấu chỉ của một cộng đồng nhân loại được hòa giải, của một cộng đồng mang chiều kích phổ quát mà chúng ta đang tiến về.
​

Cộng đồng theo Giáo huấn Xã hội​

Một số nguyên tắc của tư tưởng xã hội cung cấp chìa khóa để suy nghĩ về cộng đồng ngày nay, bất kể cấp độ của cộng đồng đó.

Trở thành một phần của cộng đồng trước hết và trên hết là quan tâm đến công ích. Công ích là lợi ích của "tất cả chúng ta", theo cách diễn đạt tuyệt vời của Giáo hoàng Biển Đức XVI ‘Caritas in Veritate, số 3’, hay nói cách khác, là lợi ích của sự hiệp thông giữa các con người. Trong một thế giới đa nguyên, hướng đến công ích chắc chắn có nghĩa là hướng đến công ích của cộng đồng (các cộng đồng) mà mình thuộc về một cách chính đáng, nhưng xin nhớ:

Chúng ta không xây dựng cộng đồng bằng cách gây tổn hại cho người khác hoặc chống lại người khác. Hơn nữa, lợi ích chung không bao giờ bị giản lược thành tổng thể những lợi ích riêng biệt (càng không phải là lợi ích riêng biệt!) của mỗi cộng đồng. Để xây dựng lợi ích chung, chúng ta cần sự kết nối, những mối quan hệ "hỗ tương". Chỉ có thể đạt được điều đó cùng nhau, bởi vì có "giữa chúng ta".

Hình thành một cộng đồng không bao giờ có thể phủ nhận tính cá nhân của các thành viên. "Con người không thể bị giới hạn vào những dự án, ngay cả khi nhân danh sự tiến bộ được cho là của toàn thể cộng đồng dân sự" (Tóm lược Học thuyết Xã hội của Giáo hội, số 133) Cộng đồng không ‘nuốt chửng’ con người nhưng buộc chúng ta phải cảm thấy có trách nhiệm với người khác – "tất cả chúng ta đều có trách nhiệm với tất cả", Gioan Phaolô II (Sollicitudo Rei Socialis, số 38) – đồng thời tôn trọng bản sắc của họ. Do đó, hình thành một cộng đồng có nghĩa là kết hợp nguyên tắc Liên đới với nguyên tắc Bổ trợ. Mọi người phải có khả năng đóng góp tối đa vào đời sống và dự án của cộng đồng. Bởi vì, chúng ta không thể để quên bất kỳ ai, phải lựa chọn ưu tiên dành cho người nghèo: liệu những người nghèo nhất có thực sự có một vị trí trong cộng đồng hay không?
​

Sống để cho đi, sống để chia sẻ​

Xây dựng cộng đồng trong ý hướng này, đồng nghĩa với việc học cách diễn đạt cái đơn nhất, cái riêng biệt và cái phổ quát. Công việc ‘loan truyền Tin Mừng theo Giáo huấn Xã hội’, luôn đòi hỏi sự quan tâm của ‘HĐGMVN và các Linh mục am hiểu GHXH’. Đó là công việc thiết yếu đáng được quan tâm bởi vì mọi sự phát triển của tính xã hội loài người đều thể hiện trong Thánh ý Thiên Chúa mà chúng ta khao khát và tham gia vào việc xây dựng nó.​

---

• Ảnh trong bài: Canva