- Chủ đề Author
- #1
Chiều nay, giữa cái nắng gay gắt của tháng Sáu, tôi gặp chị Ánh nơi khu tạm cư của những người dân Ngô Thôn. Tôi nhớ gương mặt ấy. Một gương mặt sạm đen vì nắng gió, chiếc áo đen đã cũ, mái tóc buộc vội phía sau và đôi mắt đỏ hoe như đã khóc rất nhiều. Chị không nói nhiều. Chỉ là những lời kể đứt đoạn trong tiếng nấc nghẹn ngào. Có lẽ bởi khi nỗi đau đã chạm đến tận cùng, người ta không còn đủ sức để diễn tả hết được bằng lời nữa.
Trong sự đứt đoạn đó, tôi lại nghe được rất nhiều điều: sự bất lực của một người mẹ, nỗi lo của một người con và sự hoang mang của một gia đình đang đứng trước một tương lai mờ mịt.
Gia đình chị nhận được thông báo bồi thường cả gia sản với con số ghi trên đó là KHÔNG ĐỒNG.
Người ta có thể nhìn đó đơn thuần là một con số. Nhưng với chị, nó giống như một tiếng sét xé toạch mảnh đời vốn dĩ đã chắp vá vì nghèo khó của chị. Nó đã bẻ gãy cách thô bạo bao dự định giản đơn và tương lai của cả gia đình.
Phía sau con số KHÔNG ĐỒNG ấy là những đồng vốn chắt chiu, là những mùa vụ nối tiếp nhau, là những ngày đội nắng ngoài đồng và những đêm thấp thỏm khi cây trồng mất mùa, giá cả bấp bênh. Đó là những năm tháng gia đình nghèo gửi gắm hy vọng vào mảnh đất đã gắn bó với họ suốt một chặng đường dài.
Gia đình chị không có đất. Khu đất ấy là đất đấu thầu, không thuộc quyền sở hữu của chị. Điều đó chị hiểu, mọi người cũng hiểu.
Gia đình chị nhận được thông báo bồi thường cả gia sản với con số ghi trên đó là KHÔNG ĐỒNG.
Người ta có thể nhìn đó đơn thuần là một con số. Nhưng với chị, nó giống như một tiếng sét xé toạch mảnh đời vốn dĩ đã chắp vá vì nghèo khó của chị. Nó đã bẻ gãy cách thô bạo bao dự định giản đơn và tương lai của cả gia đình.
Phía sau con số KHÔNG ĐỒNG ấy là những đồng vốn chắt chiu, là những mùa vụ nối tiếp nhau, là những ngày đội nắng ngoài đồng và những đêm thấp thỏm khi cây trồng mất mùa, giá cả bấp bênh. Đó là những năm tháng gia đình nghèo gửi gắm hy vọng vào mảnh đất đã gắn bó với họ suốt một chặng đường dài.
Gia đình chị không có đất. Khu đất ấy là đất đấu thầu, không thuộc quyền sở hữu của chị. Điều đó chị hiểu, mọi người cũng hiểu.
Nhưng trên mảnh đất ấy có mồ hôi, công sức và tất cả kế sinh nhai của gia đình chị. Những khoản tiền chắt chiu bỏ ra để thuê lại, cải tạo và đầu tư sản xuất không phải là những con số vô hình. Đó là những gì một gia đình nghèo gom góp từng ngày để nuôi cha mẹ già và lo cho những đứa con thơ được đến trường.
Có thể khu đất ấy không thuộc về chị trên giấy tờ, nhưng cuộc sống của gia đình chị đã gắn chặt với mảnh đất ấy bằng những năm tháng lao động thực sự.
Nếu không có dự án sân bay Gia Bình, có lẽ năm nay gia đình chị vẫn tiếp tục gia hạn hợp đồng như bao năm trước. Cuộc sống có thể chưa khá giả, nhưng vẫn còn một lối đi. Cha mẹ già vẫn có chỗ nương tựa. Hai đứa con nhỏ vẫn có điều kiện tiếp tục việc học. Gia đình ấy vẫn có thể sống bằng những luống rau, thửa ruộng mà họ đã gắn bó suốt nhiều năm.
Thế nhưng cuộc đời đôi khi lại rẽ sang một hướng khác vào đúng thời điểm người ta không ngờ nhất.
Đúng năm hợp đồng kết thúc. Đúng lúc dự án được triển khai.Và cũng đúng lúc mọi dự định của gia đình chị bỗng khép lại nhanh đến mức không kịp chuẩn bị cho một ngày mai khác.
Tôi không phải người làm luật. Tôi cũng không đủ hiểu biết để bàn về những quy định pháp lý. Tôi hiểu rằng pháp luật cần được tôn trọng. Tôi hiểu rằng sự phát triển luôn đòi hỏi những hy sinh nhất định.
Có thể khu đất ấy không thuộc về chị trên giấy tờ, nhưng cuộc sống của gia đình chị đã gắn chặt với mảnh đất ấy bằng những năm tháng lao động thực sự.
Nếu không có dự án sân bay Gia Bình, có lẽ năm nay gia đình chị vẫn tiếp tục gia hạn hợp đồng như bao năm trước. Cuộc sống có thể chưa khá giả, nhưng vẫn còn một lối đi. Cha mẹ già vẫn có chỗ nương tựa. Hai đứa con nhỏ vẫn có điều kiện tiếp tục việc học. Gia đình ấy vẫn có thể sống bằng những luống rau, thửa ruộng mà họ đã gắn bó suốt nhiều năm.
Thế nhưng cuộc đời đôi khi lại rẽ sang một hướng khác vào đúng thời điểm người ta không ngờ nhất.
Đúng năm hợp đồng kết thúc. Đúng lúc dự án được triển khai.Và cũng đúng lúc mọi dự định của gia đình chị bỗng khép lại nhanh đến mức không kịp chuẩn bị cho một ngày mai khác.
Tôi không phải người làm luật. Tôi cũng không đủ hiểu biết để bàn về những quy định pháp lý. Tôi hiểu rằng pháp luật cần được tôn trọng. Tôi hiểu rằng sự phát triển luôn đòi hỏi những hy sinh nhất định.
Nhưng chiều nay, khi đối diện người phụ nữ ấy, tôi không nghĩ nhiều đến những điều lớn lao. Tôi chỉ nghĩ đến một câu hỏi rất giản dị: Gia đình chị rồi sẽ sống bằng gì?
Và người phụ nữ ấy sẽ bắt đầu lại từ đâu khi tất cả những gì gia đình chị từng bám víu nay chỉ còn là con số KHÔNG tròn trĩnh.
Người ta vẫn nói về phát triển. Và đúng, phát triển là điều cần thiết. Không ai phủ nhận những công trình lớn sẽ góp phần làm thay đổi diện mạo quê hương, mở ra những cơ hội mới cho tương lai. Nhưng nếu sự phát triển ấy khiến một số phận trở nên lạc lõng giữa chính quê hương mình, thì ít nhất nỗi đau của họ cũng cần được nhìn thấy.
Bởi suy cho cùng, mọi công trình đều được xây dựng vì con người, chứ không phải để con người trở thành những con số nhỏ bé bị bỏ quên bên lề của sự phát triển.
Tôi nhớ mãi ánh mắt của chị Ánh. Đó không phải ánh mắt của một người muốn tranh giành điều gì. Cũng không phải ánh mắt của một người chống đối. Đó là ánh mắt của một người dân ít học, đang mong được thấu hiểu. Một người mẹ đang cố tìm một tia sáng cho gia đình mình giữa những ngày tối tăm nhất.
Có những việc hợp tình chưa chắc đã hợp lý. Có những việc hợp lý nhưng nếu thiếu đi tình người thì vẫn để lại những khoảng trống rất khó lấp đầy.
Tối nay, có lẽ rất nhiều người sẽ ngủ ngon. Nhiều người vẫn biết chắc ngày mai mình sẽ làm gì và sống bằng gì.
Và người phụ nữ ấy sẽ bắt đầu lại từ đâu khi tất cả những gì gia đình chị từng bám víu nay chỉ còn là con số KHÔNG tròn trĩnh.
Người ta vẫn nói về phát triển. Và đúng, phát triển là điều cần thiết. Không ai phủ nhận những công trình lớn sẽ góp phần làm thay đổi diện mạo quê hương, mở ra những cơ hội mới cho tương lai. Nhưng nếu sự phát triển ấy khiến một số phận trở nên lạc lõng giữa chính quê hương mình, thì ít nhất nỗi đau của họ cũng cần được nhìn thấy.
Bởi suy cho cùng, mọi công trình đều được xây dựng vì con người, chứ không phải để con người trở thành những con số nhỏ bé bị bỏ quên bên lề của sự phát triển.
Tôi nhớ mãi ánh mắt của chị Ánh. Đó không phải ánh mắt của một người muốn tranh giành điều gì. Cũng không phải ánh mắt của một người chống đối. Đó là ánh mắt của một người dân ít học, đang mong được thấu hiểu. Một người mẹ đang cố tìm một tia sáng cho gia đình mình giữa những ngày tối tăm nhất.
Có những việc hợp tình chưa chắc đã hợp lý. Có những việc hợp lý nhưng nếu thiếu đi tình người thì vẫn để lại những khoảng trống rất khó lấp đầy.
Tối nay, có lẽ rất nhiều người sẽ ngủ ngon. Nhiều người vẫn biết chắc ngày mai mình sẽ làm gì và sống bằng gì.
Nhưng ở đâu đó trong khu tạm cư ấy, có một người phụ nữ vẫn đang thao thức. Không phải vì chị muốn thức. Mà bởi ngày mai đang đến rất gần. Còn phía trước lại là quá nhiều khoảng trống.
Tôi cứ nghĩ mãi về tờ giấy ghi con số KHÔNG ĐỒNG.
Thật lạ. Nó chỉ là một con số, nhưng sao lại nặng đến vậy. Nặng đến mức phủ bóng lên tuổi già của cha mẹ. Nặng đến mức đè xuống vai một người mẹ. Nặng đến mức khiến tương lai của những đứa trẻ trở nên bấp bênh.
Điều khiến tôi lo sợ không chỉ là sự mất mát hôm nay. Mà là nguy cơ thêm một phận người bị đẩy đến bên mép vực của cuộc sống, trong khi tiếng kêu của họ trở nên quá nhỏ bé giữa những đống hồ sơ cần giải quyết.
Một xã hội nhân văn không được đo bằng những gì nó xây dựng cao đến đâu. Mà còn được đo bằng cách nó đối xử thấu tình đạt lý với những người yếu thế nhất.
Đêm nay, trước khi khép lại những dòng này, tôi vẫn nghĩ về người phụ nữ với đôi mắt đỏ hoe trong buổi chiều nắng gắt.
Dường như cho đến lúc này, vẫn chưa ai trả lời giúp chị một câu hỏi rất đơn giản: Gia đình chị rồi sẽ sống bằng gì?
Tôi cứ nghĩ mãi về tờ giấy ghi con số KHÔNG ĐỒNG.
Thật lạ. Nó chỉ là một con số, nhưng sao lại nặng đến vậy. Nặng đến mức phủ bóng lên tuổi già của cha mẹ. Nặng đến mức đè xuống vai một người mẹ. Nặng đến mức khiến tương lai của những đứa trẻ trở nên bấp bênh.
Điều khiến tôi lo sợ không chỉ là sự mất mát hôm nay. Mà là nguy cơ thêm một phận người bị đẩy đến bên mép vực của cuộc sống, trong khi tiếng kêu của họ trở nên quá nhỏ bé giữa những đống hồ sơ cần giải quyết.
Một xã hội nhân văn không được đo bằng những gì nó xây dựng cao đến đâu. Mà còn được đo bằng cách nó đối xử thấu tình đạt lý với những người yếu thế nhất.
Đêm nay, trước khi khép lại những dòng này, tôi vẫn nghĩ về người phụ nữ với đôi mắt đỏ hoe trong buổi chiều nắng gắt.
Dường như cho đến lúc này, vẫn chưa ai trả lời giúp chị một câu hỏi rất đơn giản: Gia đình chị rồi sẽ sống bằng gì?
- Nguồn: An Bình / Giáo phận Bắc Ninh
