Đức TGM. Giuse Vũ Văn Thiên: "Nhiều cán bộ cộng sản đôi khi biến khái niệm yêu nước thành yêu chủ nghĩa xã hội"

Đức TGM. Giuse Vũ Văn Thiên, Tổng Giám mục Hà Nội. Ảnh: TGP. Hà Nội​

Nội dung cuộc phỏng vấn xoay quanh nhiều chủ đề, trong đó nổi bật là những trao đổi xung quanh mối quan hệ giữa Giáo hội và Nhà nước, những đánh giá của xã hội Việt Nam dành cho Giáo hội, về câu nói của Đức Giáo hoàng Bênêđictô: "Giáo dân tốt và công dân tốt", về mối quan hệ song phương, cũng như sự kiện ông Tô Lâm – Chủ tịch nước, mời Đức Thánh cha sang thăm Việt Nam.

Theo Đức Tổng Giám mục, "Xã hội Việt Nam được lãnh đạo bởi đảng cộng sản là những người theo chủ thuyết vô thần. Người Công giáo chỉ là thiểu số trong một xã hội đa số theo Phật giáo hoặc tín ngưỡng dân gian. Một mặt, một số tuyên truyền khẳng định rằng Kitô giáo "du nhập từ nước ngoài," do người ngoại quốc mang đến, do đó xa lạ với văn hóa và đất nước Việt Nam. Loại tuyên truyền này không chỉ hiện diện trong truyền thông mà còn xâm nhập vào hệ thống giáo dục. Người ta tìm cách liên kết các nhà truyền giáo đầu tiên với chủ nghĩa thực dân, gán cho họ một hình ảnh tiêu cực. Đây là một sai lầm lịch sử, nhưng có chủ ý." (hết trích)

Trước đây, những tuyên truyền có chủ ý này đã để lại những hiểu lầm, gây ác cảm giữa một bộ phận không nhỏ dân chúng và những người có đạo. Những hiểu lầm ấy còn để lại di chứng tới ngày nay.

Hiện nay, xã hội Việt Nam nói chung đã có cái nhìn tích cực hơn về người Công giáo, nhưng mức độ sự thông cảm và hiểu biết thì khác nhau giữa vùng nông thôn và thành thị.

Đức TGM. Vũ Văn Thiên trong ngày lễ Bế mạc Năm thánh tại Sở Kiện. Ảnh: TGP. Hà Nội​

Về câu nói của Đức thánh cha Bênêđictô XVI nhân chuyến Ad limina của Hội đồng Giám mục Việt Nam ngày 27/6/2009: "mỗi người Công giáo tốt là một công dân tốt", Đức Tổng cho biết, câu nói này có nền tảng trong Thánh kinh và cũng thường được cán bộ nhà nước sử dụng, nhưng "mang mầu sắc chính trị hơn". Điều đáng nói, "nhiều cán bộ cộng sản đôi khi đã biến khái niệm yêu nước thành yêu chủ nghĩa xã hội".

Dù không nói rõ, nhưng với việc nhắc lại Thư chung 1980 của HĐGM Việt Nam, với chủ đề "sống Phúc Âm giữa lòng dân tộc", Đức Tổng Giám mục phần nào muốn cho thấy, quan niệm của Giáo hội về người công dân giáo dân tốt hoàn toàn khác với những gì nhà nước Việt Nam vẫn thường hiểu và cố ý tuyên truyền.

Giáo huấn xã hội Công giáo luôn khẳng định, người công dân công giáo tốt là người sống giữa những đồng bào của mình, "đồng hành cùng dân tộc", nghĩa là đồng hành cùng những con người cùng khổ trong xã hội, là người tích cực tham gia càng nhiều càng tốt vào đời sống xã hội, ngang qua việc dấn thân để làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn, nơi các quyền cơ bản của con người được tôn trọng, nơi những người nghèo tìm được công lý và tự do.

Như thế, yêu nước hoàn toàn không phải yêu chủ nghĩa xã hội. Yêu nước là tình cảm nhân bản nguyên thủy. Đó là sự gắn kết với văn hóa, lịch sử, cảnh quan và con người. Tình cảm này tồn tại độc lập và không phụ thuộc vào bất cứ thể chế chính trị hay ý thức hệ nào.

Ngoài ra, liên quan tới tiến trình đối thoại song phương chuẩn bị cho việc bang giao giữa Việt Nam và Vatican, cũng như chuyến Tông du của Đức Thánh cha tới Việt Nam, theo lời mời của Chủ tịch nước Việt Nam, dù không nói ra, nhưng với việc nêu các sự kiện cụ thể, buộc mọi người đều phải hiểu, đây sẽ là một quá trình rất khó khăn.

Trong thực tế, việc đối thoại tiến tới bang giao giữa Việt Nam và Vatican đã kéo dài tới nay là 37 năm, bắt đầu từ chuyến thăm Việt Nam của Đức Hồng y Roger Etchegaray năm 1989, nhưng kết quả đôi bên đạt được qua 37 năm mới chỉ là sự hiện diện của vị Đại diện Thường trú của Tòa thánh tại Việt Nam.

Về việc mời Đức thánh cha sang thăm Việt Nam, theo Đức tổng, thì đây không phải lần đầu. Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II tại lễ phong thánh 117 Thánh Tử Đạo Việt Nam năm 1988 tại Rôma cũng đã từng bày tỏ ước muốn đến Việt Nam. Trước khi ông Tô Lâm mời đức thánh cha, năm 2023, ông Võ Văn Thưởng cũng đã mời Đức Thánh cha sang thăm, nhưng sự việc đến nay vẫn chưa biết khi nào thành sự. Tất cả vẫn chỉ là hy vọng!​