Phát hiện hai bài giảng chưa từng công bố của Thánh Augustinô

[Vox Clamantis]

Hai bài giảng chưa từng được biết đến của Thánh Augustinô thành Hippo đã được xác định trong một bản thảo thế kỷ XII hiện lưu giữ tại Ba Lan, mở thêm tư liệu về một trong những nhà thần học có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử Kitô giáo.​

---

Phát hiện do Giáo sư Christian Tornau, chuyên gia ngôn ngữ Latinh tại Đại học Würzburg, thực hiện. Ông đang phối hợp với các học giả thuộc Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum để chuẩn bị ấn bản phê bình đầu tiên của hai văn bản, dự kiến công bố trước cuối năm 2026.

Các bài giảng nằm trong một bộ thủ bản hiện được bảo quản tại Đan viện Pelplin ở miền bắc Ba Lan. Bản thảo từng thuộc về Đan viện Bad Doberan tại Đức và được đưa ra khảo sát từ năm 2024, sau khi một hiệp hội liên quan đến đan viện đề nghị Tornau kiểm tra nội dung.

Bộ thủ bản gồm sáu bài giảng được gán cho Thánh Augustinô. Qua phân tích ngôn ngữ và văn bản, Tornau nhận thấy hai bài trong số đó chưa từng được giới nghiên cứu nhận diện.

Những phát hiện xác thực về trước tác của Thánh Augustinô được xem là đặc biệt hiếm, bởi phần lớn các bản thảo mang tên vị Giám mục thành Hippo đã được khảo cứu trong nhiều thế kỷ. Một bộ sưu tập gồm 30 văn bản chưa từng được biết đến của ngài từng được phát hiện tại Mainz vào năm 1990.

Cả hai bài giảng mới đều xoay quanh trình thuật vua Sa-un tìm đến bà đồng bóng ở Ên-đo trong sách Samuel quyển thứ nhất. Theo bản văn Kinh Thánh, Sa-un tìm cách triệu hồn ngôn sứ Samuel sau khi không nhận được lời đáp từ Thiên Chúa trước cuộc giao chiến với quân Philitinh.

Trình thuật này từ lâu gây tranh luận trong giới thần học về việc liệu Samuel thực sự xuất hiện với sự cho phép của Thiên Chúa hay đó chỉ là một sự lừa dối của ma quỷ.

Theo Tornau, bài giảng thứ nhất được trình bày trong phụng vụ Chúa nhật và kết thúc bằng việc nêu ra nhiều khả năng giải thích mà không đưa ra kết luận dứt khoát. Bài giảng thứ hai, được giảng vào thứ Tư kế tiếp, tiếp tục cân nhắc các lập trường khác nhau.

Cách tiếp cận này cho thấy Thánh Augustinô không tìm cách giản lược một vấn đề Kinh Thánh phức tạp, nhưng dùng nó để hướng dẫn cộng đoàn suy tư về việc giải thích Kinh Thánh và về mầu nhiệm quan phòng của Thiên Chúa.

Để xác minh tính xác thực, Tornau cùng học giả Clemens Weidmann đã triệu tập khoảng 20 chuyên gia quốc tế về văn chương Giáo phụ Latinh tại Vienna. Sau khi xem xét ngôn ngữ, văn phong, nội dung thần học và cấu trúc tu từ, các chuyên gia nhất trí rằng hai bài giảng là tác phẩm đích thực của Thánh Augustinô.

Các nhà nghiên cứu cho rằng bản thảo thế kỷ XII có thể được sao chép từ một thủ bản cổ hơn từng lưu giữ tại Đan viện Amelungsborn ở miền bắc nước Đức. Tuy nhiên, thư viện của đan viện này đã bị phá hủy trong Chiến tranh Ba mươi năm, khiến lịch sử lưu truyền đầy đủ của văn bản khó có thể được tái dựng.

Thánh Augustinô sinh năm 354 và qua đời năm 430, sau nhiều năm làm Giám mục thành Hippo ở Bắc Phi. Các tác phẩm của ngài, trong đó có Tự thú và Thành đô Thiên Chúa, đã để lại ảnh hưởng sâu đậm đối với thần học, triết học, chú giải Kinh Thánh và tư tưởng phương Tây.​