Giáo hội Campuchia chuyển hồ sơ 12 vị tử đạo thời Khmer Đỏ tới Bộ Phong Thánh

[nannerl]

Giáo hội Công giáo tại Campuchia đã khép lại giai đoạn điều tra cấp giáo phận trong tiến trình phong thánh cho Đức Giám mục Khmer đầu tiên Giuse Chhmar Salas và 11 bạn đồng hành, chuyển hồ sơ gần 3.000 trang lên Rôma sau 10 năm thu thập chứng từ về những cái chết gắn với thời kỳ bách hại dưới Khmer Đỏ.​

---

Hộp sọ những người chết dưới chế độ diệt chủng Polpot. Ảnh: Maryknoll​

Trong thánh lễ bế mạc ngày 18/3 tại Phnom Penh, Đức cha Olivier Schmitthaeusler, Đại diện Tông tòa Phnom Penh, nói bộ hồ sơ “gần 3.000 trang” đã kể lại lịch sử Campuchia từ năm 1970 đến 1977 như một “chứng tá đức tin vô giá” cho các thế hệ Kitô hữu hôm nay. Hồ sơ nay sẽ được chuyển tới Bộ Phong Thánh để thẩm định ở cấp Tòa Thánh.

Tiến trình này chính thức khởi sự ở cấp giáo phận ngày 15/5/2015 tại Tangkok, một địa điểm gắn với ký ức các vị tử đạo Campuchia, sau khi Đức Giáo hoàng Phanxicô cho phép mở án. Danh sách ban đầu gồm 35 người đã “chọn ở lại cho đến cùng”, nhưng sau một thập niên điều tra, Giáo hội Campuchia quyết định trình lên Rôma 12 hồ sơ, gồm một giám mục, các linh mục, thừa sai, tu sĩ và giáo dân. Người nổi bật trong 12 vị tử đạo là Đức cha Salas, vị giám mục người Khmer đầu tiên, người theo các tường thuật của Giáo hội đã chọn ở lại với đoàn chiên và sau đó qua đời vì kiệt sức trong một trại lao động cưỡng bức năm 1977.

Giáo hội và toàn thể người dân Campuchia hiện vẫn đang mang những vết thương sâu đậm của thời Khmer Đỏ, chế độ cộng sản cực đoan cai trị đất nước từ năm 1975 đến 1979. Các chính sách hành quyết, lao động cưỡng bức, đói khát và bệnh tật dưới chế độ này đã khiến ước tính từ 1,5 triệu đến 3 triệu người thiệt mạng, tương đương khoảng một phần tư dân số Campuchia khi đó. Gần một nửa cộng đồng Công giáo Campuchia đã bị xóa sổ trong giai đoạn này, và phần lớn nhà thờ bị phá hủy hoặc xúc phạm.

Theo Đức cha Schmitthaeusler, Đức cha Yves Ramousse, vị thừa sai người Pháp từng lãnh đạo Giáo hội Campuchia trong giai đoạn trước khi Phnom Penh thất thủ, đã đề nghị Tòa Thánh sớm bổ nhiệm một giám mục người Campuchia ngay trước khi Khmer Đỏ tiến vào thủ đô, mở đường để Đức cha Salas trở thành vị mục tử bản địa đứng đầu Giáo hội địa phương trong giờ phút đen tối nhất.

Ngày nay, Giáo hội Công giáo tại Campuchia vẫn là một cộng đồng nhỏ, ước khoảng 20.000 tín hữu trong một quốc gia gần 18 triệu dân. Cơ cấu Giáo hội hiện gồm Đại diện Tông tòa Phnom Penh và hai Phủ doãn Tông tòa Battambang và Kampong Cham. Việc thúc đẩy án phong thánh cho 12 vị tử đạo Campuchia còn được xem là nỗ lực gìn giữ ký ức về những người đã chết vì đức tin trong một trong những chương bi thảm nhất lịch sử hiện đại Đông Nam Á.​