Các Giáo hoàng gần đây nói gì trong các thông điệp đầu tay của mình

[Nam Phong]

Sáng 25/5/2026, Tòa thánh đã chính thức ban hành thông điệp đầu tiên của Đức Lêô XIV, sau 1 năm 13 ngày ngài lên ngôi vị Giáo hoàng. Thông điệp có tựa đề "Magnifica Humanitas" – "Nhân loại kỳ diệu", được ký ngày 15/5, nhân kỷ niệm 135 ngày Đức Lêô XIII ban hành thông điệp Tân sự, mở ra một kỷ nguyên mới cho Học thuyết Xã Hội Công Giáo.​

Theo truyền thống, hướng đi và những ưu tiên mục vụ của các giáo hoàng thường được thể hiện nơi thông điệp đầu tiên của các ngài. Ở đây, cùng nhìn lại cách ngắn gọn các thông điệp đầu tiên của các Đức giáo hoàng kể từ Công đồng Vatican II tới nay.​

---

Đức Phaolo VI và Tổng thống Hoa Kỳ B. Johnson ngày 23/12/1967​

Đức Phaolô VI​

Mười bốn tháng sau khi lên ngôi Giáo hoàng, Đức Phaolô VI đã ban hành thông điệp đầu tay của ngài. Thông điệp có tựa đề "Ecclesiam suam" - “Giáo hội của Chúa Giêsu Kitô”.

Thông điệp được ban hành ngay thời điểm Công đồng Vatican II đang diễn ra, đề xuất cho Giáo hội 3 con đường: tâm linh, luân lý và sứ vụ; đặc biệt nhấn mạnh "đối thoại" là đặc điểm riêng của Giáo hội, theo đó, Giáo hội sống động phải tham gia đối thoại với tất cả mọi người, đặc biệt là với nền văn hóa đương đại.

Đức Gioan Phaolo II và các Đức Giám mục Việt Nam​

Đức Gioan Phaolô II​

Năm tháng sau khi lên ngôi tòa thánh Phêrô, ngày 4/3/1979, Đức Gioan Phaolô II đã ban hành thông điệp đầu tiên của ngài, có tựa đề: "Redemptor hominis – Đấng Cứu Chuộc Con Người."

Nội dung chính của thông điệp là lời khẳng định "Đức Kitô là Đấng cứu chuộc duy nhất, Đấng mạc khải đầy đủ cho con người biết họ là ai và có giá trị cao quý như thế nào trước mặt Thiên Chúa."

Từ đó, ngài mạnh mẽ xác quyết: "con người là con đường đầu tiên và cơ bản mà Giáo hội phải đi qua".

Ngoài ra, thông điệp còn phác thảo viễn cảnh của Năm Thánh 2000 và công tác chuẩn bị cho Năm Thánh này, nhằm đáp lại ân sủng mà Chúa Kitô ban cho nhân loại được cứu chuộc bởi Thánh giá.

Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI​

Đức Bênêđictô XVI​

Tám tháng sau khi được bầu chọn, Đức Bênêđictô XVI đã ban hành thông điệp đầu tiên: "Deus caritas est - Thiên Chúa là tình yêu”, ký ngày 25/12/2005.

Nội dung của thông điệp được chia làm 2 phần. Phần đầu tiên đưa ra những suy tư triết học và thần học về các hình thức khác nhau của tình yêu - eros, philia và agape - nhấn mạnh sự thống nhất của chúng trong công trình tạo dựng và trong lịch sử cứu độ. Phần II trình bày caritas - tình yêu hay đức ái, như là “sự thực hành tình yêu của Giáo hội với tư cách là ‘cộng đồng yêu thương’” và như là việc thực hiện giới răn yêu thương tha nhân.

Đức Giáo hoàng Phanxicô. Ảnh: WSJ​

Đức Phanxicô​

Đức Phanxicô là vị Giáo hoàng ban hành thông điệp đầu tay sớm nhất trong số các Giáo hoàng sau Công đồng.

Ngày 5/7/2013, ba tháng rưỡi sau khi lên ngôi giáo hoàng, Đức Phanxicô đã ban hành thông điệp "Lumen Fedei – Ánh sáng Đức tin."

Thông điệp này được biên soạn dựa trên một số phác thảo bởi Đức Bênêđictô XVI, nhằm hoàn tất bộ ba thông điệp về ba nhân đức đối thần: Đức mến (Deus Caritas Est), Đức cậy (Spe Salvi), và Đức tin (Lumen Fidei) của ngài.

Tuy vậy, thông điệp vẫn mang đúng phong cách Phanxicô, đặc biệt là lời văn hình tượng và trực tiếp của ngài.

Thông điệp khẳng định đức tin không phải là bóng tối hay sự tin tưởng mù quáng, mà là ánh sáng soi chiếu toàn bộ cuộc đời, giúp con người nhận biết tình yêu Thiên Chúa, ý nghĩa cuộc sống, và giúp xây dựng xã hội tốt đẹp hơn.​

---

• Tham khảo: La Croix và một số tư liệu khác