Lập trường chính thức của Giáo hội về AI mà người Công giáo nên biết

[nannerl]

Giáo hội Công giáo đã công bố lập trường chính thức mới nhất về trí tuệ nhân tạo trong thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, văn kiện đầu tiên của ngài, tập trung vào việc “bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo”.​

---

Theo Phòng Báo chí Tòa Thánh, thông điệp được ký ngày 15/5/2026, đúng dịp kỷ niệm 135 năm thông điệp Rerum Novarum của Đức Lêô XIII, văn kiện nền tảng của Học thuyết Xã hội Công giáo hiện đại. Magnifica Humanitas được giới thiệu ngày 25/5 tại Hội trường Thượng Hội đồng ở Vatican, với sự hiện diện của Đức Giáo hoàng.

Trong văn kiện này, Giáo hội nhìn nhận AI là một thành tựu quan trọng của trí tuệ con người, nhưng phải được đặt dưới sự hướng dẫn của phẩm giá con người, lương tâm đạo đức và thiện ích chung. Vì thế, AI không được phát triển chỉ theo logic lợi nhuận, cạnh tranh quyền lực hoặc hiệu quả kỹ thuật.

Đức Lêô XIV kêu gọi các chính phủ làm chậm lại và quản lý chặt chẽ hơn việc phát triển các hệ thống AI. Vì AI có thể làm gia tăng thông tin sai lệch, thúc đẩy xung đột và đẩy thế giới vào nguy cơ chiến tranh kéo dài nếu không được kiểm soát bằng các chuẩn mực pháp lý và đạo đức rõ ràng.

Lập trường của Giáo hội là không để dữ liệu và quyền lực AI tập trung hoàn toàn trong tay khu vực tư nhân. Đức Giáo hoàng kêu gọi bảo vệ quyền của người lao động, bảo vệ trẻ em trước các rủi ro của công nghệ, yêu cầu các công ty AI giảm nhịp độ cạnh tranh khi cuộc chạy đua công nghệ có thể gây hậu quả xã hội nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, cần xây dựng “các khung pháp lý vững chắc”, có giám sát độc lập, người sử dụng được thông tin đầy đủ và một hệ thống chính trị không thoái thác trách nhiệm trong việc quản trị AI. Đây được xem là một trong những yêu cầu rõ nhất của Tòa Thánh đối với các nhà hoạch định chính sách trong lĩnh vực công nghệ mới.

Trong lĩnh vực chiến tranh, lập trường của Giáo hội được trình bày đặc biệt nghiêm ngặt. Đức Lêô XIV cảnh báo một số hệ thống vũ khí tự động đã phát triển tới mức gần như vượt khỏi khả năng kiểm soát của con người. Việc sử dụng AI trong chiến tranh phải chịu những ràng buộc đạo đức nghiêm ngặt nhất và không được giao các quyết định sát thương cho hệ thống AI.

Văn kiện cũng đề cập đến tác động của AI đối với lao động và công bằng xã hội. Đức Giáo hoàng phê phán các “hình thức nô lệ mới” liên quan đến những người vận hành, huấn luyện hệ thống AI và các công nhân sản xuất thiết bị công nghệ. Ngài đặc biệt nhắc tới trẻ em và thanh thiếu niên làm việc trong điều kiện nguy hiểm tại một số khu vực khai thác nguyên liệu phục vụ ngành công nghệ.

Thông điệp Magnifica Humanitas vì vậy xác định lập trường chính thức của Giáo hội Công giáo rằng AI phải phục vụ con người, bảo vệ phẩm giá con người, tôn trọng lao động, đặt dưới trách nhiệm chính trị và pháp lý, và không được trở thành công cụ của chiến tranh, thống trị, loại trừ hoặc bóc lột.​