Các Hội Thánh không đăng ký đối mặt với chiến dịch trấn áp mới tại Trung Quốc

[nannerl]

Khi điện trong căn nhà bất ngờ bị cắt và tín hiệu điện thoại biến mất, một tín hữu Kitô giáo Trung Quốc chỉ được xác định bằng tên viết tắt TJ hiểu rằng có điều bất thường đang xảy ra.​

---

Vài giây sau, tiếng đập cửa vang lên. Cảnh sát phá cửa xông vào, đưa vợ và con gái ba tuổi của ông sang một phòng khác rồi khống chế và thẩm vấn ông, TJ kể với báo The Telegraph.

“Họ giữ chặt tay và quần áo tôi để tôi không thể cử động. Tôi nghe con gái khóc ở phòng bên cạnh nhưng không thể đến ôm con hay ở bên vợ,” ông nói.

Vợ TJ sau đó bị đưa tới đồn cảnh sát cùng với điện thoại, sách và một số tác phẩm nghệ thuật thu giữ trong nhà. Theo lời ông, bà vẫn chưa được trả tự do. TJ cho rằng gia đình mình bị nhắm tới vì tham gia một hội thánh Kitô giáo không đăng ký với chính quyền.

Câu chuyện của TJ nằm trong hàng loạt lời chứng được The Telegraph thu thập từ các mục sư và tín hữu Trung Quốc, trong bối cảnh chính quyền Chủ tịch Tập Cận Bình tăng cường kiểm soát các cộng đồng tôn giáo hoạt động bên ngoài hệ thống do nhà nước quản lý.

Các tín đồ tại các nhà thờ do nhà nước điều hành phải hát những bài hát yêu nước trước khi bắt đầu buổi lễ và treo chân dung ông Tập Cận Bình phía trên bục giảng.​

Trung Quốc chính thức công nhận năm tôn giáo, trong đó có Công giáo và Tin Lành. Tuy nhiên, các hoạt động tôn giáo hợp pháp phải được tổ chức trong những cơ cấu được nhà nước phê chuẩn và chịu sự giám sát của chính quyền.

Người Công giáo được yêu cầu sinh hoạt trong Hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc, trong khi các cộng đồng Tin Lành chính thức thuộc Phong trào Tam Tự Ái quốc. Nhiều tín hữu từ chối gia nhập các tổ chức này và tham dự những cộng đoàn thường được gọi là hội thánh tư gia, hội thánh ngầm hoặc hội thánh không đăng ký.

Các nhà hoạt động cho biết những cộng đoàn này ngày càng phải đối mặt với việc đóng cửa địa điểm, giám sát trực tuyến, thẩm vấn, bắt giữ và truy tố hình sự.

Bob Fu, người sáng lập tổ chức ChinaAid có trụ sở tại Mỹ, ước tính hơn 10.000 người đã bị bắt trong các chiến dịch nhằm vào Kitô hữu tại Trung Quốc trong khoảng một thập niên qua. Con số này chưa thể được kiểm chứng độc lập.

Trong một chiến dịch gần đây, cảnh sát có vũ trang được cho là đã đột kích Hội thánh Giao ước Mưa Sớm, một cộng đồng Tin Lành không đăng ký có ảnh hưởng, và bắt giữ hơn 30 thành viên.

Fu cho rằng mục tiêu của chiến dịch là loại bỏ bất kỳ tổ chức xã hội nào có thể tạo ra lòng trung thành nằm ngoài sự kiểm soát của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

“Ông ấy muốn giữ vị trí độc tôn và không chấp nhận điều gì được coi là cao hơn mình,” Fu nói về ông Tập.

Cảnh sát Trung Quốc đã dành nhiều tháng quấy rối những người thờ phượng tại Nhà thờ Giao ước Mưa sớm trước khi tiến hành một loạt vụ bắt giữ​

Jun Yang, một mục sư thuộc Hội thánh Zion, cho biết gần 30 thành viên của cộng đoàn đã bị bắt trong một chiến dịch vào tháng 10-2025. Trong số những người bị giam có vợ ông, Wu Qiuyu, và mục sư Ezra Jin Mingri, người lãnh đạo hội thánh.

Yang nói cảnh sát đã theo dõi các thành viên trong nhiều tháng, thẩm vấn tín hữu về tiền dâng cúng và tìm kiếm bằng chứng để cáo buộc ban lãnh đạo sử dụng tài chính sai mục đích.

Khi cảnh sát đột kích nhà ông, Yang đang ở Hàn Quốc. Vợ ông bị bắt trước mặt hai con nhỏ. Ông cho biết mình chưa được nói chuyện với bà kể từ đó và có thể bị bắt nếu trở về Trung Quốc.

Một mục sư khác của Hội thánh Zion, Gao Yingjia, cũng bị bắt trong chiến dịch này. Vợ ông, Geng Pengpeng, cho biết cảnh sát đến nhà lúc khoảng 1 giờ 30 sáng, còng tay và đưa chồng bà đi.

“Chúng tôi đều biết chuyện như thế này có thể xảy ra,” bà nói. “Các địa điểm thuê để sinh hoạt đều bị đóng cửa. Đôi khi một tín hữu bị đưa vào trại tạm giữ một hoặc hai tuần.”

Jun Yang, mục sư của một nhà thờ ngầm, và vợ ông, Wu Qiuyu, đã bị bắt giữ vào tháng 10 năm ngoái.​

Sau khi lên nắm quyền năm 2012, ông Tập thúc đẩy chính sách “Trung Quốc hóa tôn giáo”, yêu cầu các cộng đồng tín ngưỡng điều chỉnh giáo lý, tổ chức và hoạt động cho phù hợp với văn hóa Trung Quốc và đường lối của Đảng Cộng sản.

Năm 2018, các tổ chức Tin Lành được nhà nước công nhận công bố kế hoạch năm năm về Trung Quốc hóa Kitô giáo, bao gồm giám sát bài giảng, quản lý tài chính, kiểm soát việc xuất bản Kinh Thánh và đưa tư tưởng chính trị của lãnh đạo Trung Quốc vào chương trình đào tạo tôn giáo.

Chính quyền nói các biện pháp này nhằm ngăn chặn chủ nghĩa cực đoan, sự can thiệp của nước ngoài và việc lợi dụng tôn giáo để vi phạm pháp luật. Các nhà phê bình cho rằng chính sách này đặt lòng trung thành với Đảng Cộng sản cao hơn niềm tin tôn giáo.

Nhiều Kitô hữu bị bắt ban đầu bị điều tra về cáo buộc sử dụng trái phép mạng thông tin. Trong một số vụ khác, nhà chức trách sử dụng các tội danh như lừa đảo, kinh doanh trái phép hoặc lợi dụng tổ chức bị coi là mê tín để phá hoại việc thi hành pháp luật.

Thân nhân của những người bị bắt nói các cáo buộc đôi khi được thay đổi trong quá trình điều tra, khiến họ không biết người thân sẽ phải đối mặt với mức án bao lâu.

Trung Quốc đã đóng cửa các nơi thờ tự một cách có hệ thống như một phần trong chiến dịch đồng hóa các nhóm tôn giáo vào nhà nước - Ng Han Guan/AP​

Các luật sư nhận bào chữa cho tín hữu cũng bị gây sức ép, theo lời những người được phỏng vấn. Một số luật sư bị đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép hành nghề sau khi tham gia các vụ án tôn giáo nhạy cảm.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Anh nói Bắc Kinh quản lý các vấn đề tôn giáo theo pháp luật và bác bỏ cáo buộc đàn áp. Cơ quan này cho rằng các lực lượng “chống Trung Quốc” đã lợi dụng vấn đề tự do tôn giáo và nhân quyền để thao túng chính trị và phát tán thông tin sai lệch.

Đại sứ quán cũng nói các cơ quan tư pháp Trung Quốc xử lý vụ án theo pháp luật và bảo đảm quyền hợp pháp của nghi phạm và bị cáo.

Đối với nhiều tín hữu đã rời Trung Quốc, triển vọng cải thiện vẫn còn xa vời.

Ren Ruiting, một thành viên Hội thánh Giao ước Mưa Sớm đã tới Mỹ sau chiến dịch trấn áp năm 2018, nói bà vẫn cảm thấy bị theo dõi dù đang ở cách Trung Quốc hàng nghìn kilômét.

“Chừng nào cuộc đàn áp vẫn tiếp diễn, chúng tôi không thể có hội thánh của mình và có thể gặp nguy hiểm bất cứ lúc nào,” bà nói.​