Pháp: quốc gia thứ 10 hợp pháp hóa việc trợ tử và an tử

[Nam Phong]

Sau nhiều lần trì hoãn vì bất đồng giữa các nghị viên Quốc hội và Thượng viện, ngày 15/7/2026, Quốc hội Pháp đã thông qua lần cuối dự luật thiết lập “quyền được trợ giúp để chết”, bao gồm an tử và trợ tử.​

---

Tuy nhiên, luật chưa có hiệu lực ngay, vì một phần văn bản sẽ được chuyển đến Hội đồng Hiến pháp để thẩm định trước khi được Tổng thống ban hành.

Bộ luật qui định 5 điều kiện cho phép một người được quyền an tử: người yêu cầu phải là người trưởng thành, cư trú ổn định tại Pháp, mắc bệnh nghiêm trọng và không thể chữa khỏi ở giai đoạn tiến triển hoặc cuối đời, chịu đau khổ không thể thuyên giảm và có khả năng bày tỏ quyết định tự do, sáng suốt.

Nếu dự luật này được Hội đồng Hiến Pháp thông qua, Pháp sẽ là quốc gia thứ 10 trên thế giới hợp pháp hóa trợ tử hoặc hỗ trợ bệnh nhân kết thúc sự sống trong một số trường hợp, gồm Bỉ, Hà Lan, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Canada, New Zealand, cùng một số bang của Mỹ và Úc.

Kể từ khi Hà Lan, quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức hợp pháp hóa cả an tử (bác sĩ trực tiếp tiêm thuốc kết thúc sự sống) và hỗ trợ tự tử (bệnh nhân tự uống thuốc dưới sự giám sát) vào tháng 4 năm 2002, cho đến nay, đã có nhiều lời cảnh báo được đưa ra.

Ảnh: National Catholic Reporter​

Trong thực tế, chỉ riêng tại Canada, sau khi chương trình Hỗ trợ Y tế để Chết (MAID) được hợp pháp hóa vào năm 2016, Canada đã ghi nhận hơn 100.000 trường hợp trợ tử và hiện là quốc gia có số ca tử vong do trợ tử thuộc hàng cao nhất thế giới. Chỉ tính riêng năm 2024 đã có 16.499 trường hợp trợ tử và an tử được ghi nhận, chiếm khoảng 5,1% trong tổng số người chết tại Canada.

Con số đó khiến người Công giáo và những ai có lương tri phải lạnh sống lưng. Đây không còn là một trường hợp ngoại lệ của một tấn thảm kịch, nhưng đã trở thành một hệ thống, một chính sách, một trào lưu phản ánh nền văn hóa loại thải đang giết chết phẩm giá con người.

Nếu một sinh mạng bị tước đoạt chỉ vì nó gắn liền với bệnh tật, tốn kém, sự phụ thuộc, khuyết tật, cô đơn hay sự thiếu thốn, thì cuối cùng, chẳng mạng sống nào có thể được đảm bảo. Thai nhi, người khuyết tật, người già, người trầm cảm, người nghèo và những người bị cô lập, tất cả sẽ trở thành những kẻ dễ bị tổn thương trước lối lập luận đáng sợ: có lẽ cái chết sẽ là lựa chọn tốt nhất.

Thiết nghĩ, đã tới lúc người Công giáo phải mạnh mẽ lên án mọi hành vi trợ tử và an tử; đồng thời kiên quyết bảo vệ quyền tự do lương tâm.

Một quốc gia dung túng cho việc giết chết những thành viên yếu đuối nhất của mình không phải là một quốc gia nhân từ, nhưng là một quốc gia đang hấp hối.​

---

Phải làm gì?​

Docat 77: Về mặt luân lý, việc an tử có được phép?

Việc giết người trực tiếp, dù người ấy bệnh nặng sắp chết, thì luôn đi ngược lại Điều răn thứ Năm (Xh 20,13): Ngươi không được giết người. Điều này cũng áp dụng cho chính mạng sống của bản thân. Chỉ có Thiên Chúa là chủ của sự sống và cái chết. Mặt khác, việc hỗ trợ người hấp hối và cung cấp cho người ấy
tất cả sự chăm sóc y tế và sự ân cần của tình người, để giảm nhẹ cơn đau, là thực hành tình bác ái dành cho người lân cận và thực hiện hành vi của lòng thương xót. Chương trình chăm sóc cho người hấp hối và → Liệu pháp Giảm đau cung cấp các dịch vụ quan trọng liên quan đến vấn đề trên. Nguyên tắc là: Chúng ta giúp người hấp hối (chứ không phải là: “Chúng ta giúp cho người ta chết”). Theo đó, từ quan điểm y khoa và đạo đức, trong một vài tình thế, chúng ta có thể buộc phải ngưng những liệu trình mà không đem lại hy vọng cải thiện, và ngay cả phải viện tới các phương pháp giảm đau tức thời, dù chúng sẽ rút ngắn ngày đời của bệnh nhân. Tuy nhiên, trong tất cả chuyện này, chúng ta phải cân nhắc cả ước muốn của bệnh nhân. Nếu bệnh nhân không đưa ra chỉ thị nào, hoặc bệnh nhân không còn có thể nói lên ước muốn của mình, thì những mong muốn đó có thể được diễn tả qua một người đại diện được uỷ quyền, tuy nhiên, những mong muốn đó phải phù hợp với luật luân lý.​